پرخوری هیـجانی

پرخوری هیـجانی

دلیــل خــوردن همیشــه رفــع گرســنگی نیســت. گاه انگیــزه خــوردن کاهــش تنــش، آســایش و تــا حــدودی کســب پــاداش اســت. هــر چنــد ایــن ســبک خــوردن نمی توانــد مشــکلات عاطفــی مــا را رفــع کنــد و حتــی به ناراحتــی بیشــتر منجــر مــی شــود، چــرا کــه ضمــن باقی مانــدن مســئله اصلــی مــا، بــه ســبب خــوردن بــی دلیــل بــه احســاس گنــاه هــم منجــر مــی شــود. ایــن رفتــار نظیــر هــر شــیوه مقابلــه ای ناکارآمــد بایــد بــا رفتارهــای مناســب جایگزیــن شــود. نخســتین گام شــناخت رفتــار و محرکهــای آن اســت. هــر زمــان که خــوردن راهــی بــرای تســکین عواطف، و نــه گرســنگی، یــا تلاشــی بــرای داشــتن احســاس بهتــر باشــد، پرخــوری هیجانــی رخ داده اســت. بــه خاطــر داشــته باشــید پرخوری هــای گاهگاهــی در پاســخ بــه هیجانــات مختلــف بــرای همــه مــا پیــش آمــده اســت، امــا ایــن امــر زمانــی بــه مشــکل تبدیل مــی شــود کــه نخســتین پاســخ مقابلــه ای و تــلاش مــا بــرای کســب آرامــش، بــاز کــردن در یخچــال و خــوردن باشــد. ایــن شــکل از خــوردن هرگــز گرســنگی هیجانــی  مــا را ارضــا نخواهــد کــرد، حتــی اگــر بــه طــور موقــت و لحظــه ای مــا را آرام کنــد. ادامــه ایــن رفتــار منجــر بــه احســاس گنــاه بــه واســطه خــوردن بــی منطــق و نداشــتن اراده و از آن مهم تــر ممانعــت از یادگیــری رفتارهــای صحیــح مقابلــه ای مــی شــود.

پــس توجــه کنیــد، چنانچــه در شــرایطی کــه دچــار تنــش یــا ســایر عواطــف ناخوشــایند مــی شــوید، بــه خــوردن روی مــی آوریــد و بــا ایــن کار پــاداش می گیریــد و احســاس آرامــش مــی کنیــد، یــا اگــر احســاس می کنیــد در ایــن حالــت نمی توانیــد خــوردن را کنتــرل کنیــد، درگیــر پرخــوری هیجانــی شــده اید. گرســنگی هیجانــی غالبــا ناگهانــی رخ مــی دهــد و فــرد بــرای آرام کــردن خــود بــه ســراغ خوراکــی هــای خــاص و دوســت داشــتنی مــی رود. در حالــی کــه گرســنگی جســمی بــه آرامــی پدیــد مــی آیــد و فــرد در ایــن حالــت حاضــر اســت هــر چیــز بخــورد تــا گرســنگی را آرام کنــد. احســاس گرســنگی جســمی بــا خــوردن و پــر شــدن معــده ارضــا مــی شــود، حــال آنکــه گرســنگی هیجانــی بــا خــوردن تمــام نمــی شــود و حتــی ممکــن اســت بــه واســطه تحریــک احســاس گنــاه و پشــیمانی بدتــر هــم بشــود. راهکارهــای مختلفــی بــرای کنتــرل پرخــوری هیجانــی وجــود دارد. ابتــدا بایــد محرکهــای محیطــی کــه ســبب بــروز رفتــار مــی شــود، شناســایی گــردد. دلایــل مختلفــی در خــوردن مــا دخیل انــد. ایــن دلایــل ممکــن اســت بســیار شــخصی باشــد، مکانهــا، عواطــف و یــا برخــی موقعیتهــا مــی توانــد هــر یــک از مــا را به ســمت خــوردن بــرای کســب آرامــش ســوق دهــد. امــا بــه طــور کلــی می تــوان دلایــل عمــده ای را کــه هــر یــک از مــا را بــه ایــن رفتــار ســوق می دهــد در  چهــار دســته: تنــش، عواطــف منفــی، عــادات کودکــی و تاثیــرات اجتماعــی متصــور شــد.

تنش و پرخوری هیـجانی

در حالــت پــر تنــش بــدن مــا در پی کســب غــذا، به ویــژه غذاهــای چــرب، پــر نمــک و شــیرین بــر می آیــد. ســطح بــالای هورمــون کورتیــزول در خــون کــه در ارتباط مســتقیم بــا ســطح تنــش اســت، نیــاز جســمی بــدن بــه دریافــت ایــن مــواد را افزایــش می دهــد تــا بــدن آمادگــی لازم بــرای ســتیز یــا گریــز را، کــه لازمــه مقابلــه بــا تنــش اســت، پیــدا کنــد و ســطح انــرژی کلــی بــدن افزایــش یابــد.

عواطف منفی و پرخوری هیـجانی

خــوردن راهــی موثــر بــرای کاهــش تمرکــز مــا بــر عواطــف منفــی اســت. در واقــع مــا بــا خــوردن، عواطــف ناخوشــایندی نظیــر اضطــراب، غــم و تنهایــی و ازیــن دســت را بــرای مدتــی کوتــاه ســرکوب و خامــوش و بــه نوعــی از آن فــرار مــی کنیــم. بــا ایــن کار خود را مشــغول می کنیــم یــا دســت کم دهان مــان درگیــر می شــود.

.

پست مرتبط با پرخوری هیجانی : دانلود رایگان مستند چگونه لاغر شویم

عادات کودکی و پرخوری هیـجانی

بســیاری از خاطــرات خــوش کودکــی مــا بــا غــذا و خوراکی هــای دوست داشــتنی مان بــه ویــژه شــیرینی و بســتنی همــراه اســت. بیشــتر والدین در پاســخ بــه رفتار صحیــح کــودک از شــیرینی و بســتنی بــه عنــوان پاداش اســتفاده می کننــد. از دیگــر ســو روزهــای خــوش عیــد، مهمانــی و دورهمی هــای خانوادگــی بــا خوراکی هــای خوشــمزه همــراه بوده اســت. پــس بــی دلیــل نیســت اگــر در بزرگســالی بــرای یــادآوری آن خاطــرات یــا کســب آرامــش بــه ســراغ خــوردن می رویــم.

تاثیرات اجتماعی و پرخوری هیـجانی

گاه دور هــم جمــع شــدن های دوســتانه کــه بــا خــوردن همــراه اســت در کاهــش تنــش مــا تاثیــر دارد و مــا را بــه احتمــال زیــاد بــه خــوردن بیشــتر تشــویق می کنــد. ایــن امــر دربــاره مهمانی هــای خانوادگــی هــم صــادق اســت.

برخــی مســائل مطــرح شــده ممکــن اســت در مــورد شــما نیــز صــدق کنــد. هــر وقــت احســاس کردیــد بــه ســمت ایــن رفتــار ســوق پیــدا کــرده ایــد، شــرایط محیطــی محــرک را بســنجید. احتمــالا رویدادی ناخوشــایند رخ داده اســت. آن رویــداد و رفتارهــا و نیــز خوراکــی مــورد علاقــه تــان در ایــن شــرایط را در جدولی بنویســید تــا الگــوی غالــب رفتــار و محرکهــای اصلــی را بشناســید تــا در گامهــای بعــدی بــا دیــدی روشــن بتوانیــد رفتارهــای مناســب را جایگزیــن کنیــد. راه هــای جایگزیــن بــرای مدیریــت عواطــف را شناســایی کنیــد. بهتــر اســت راه هایــی جــز خــوردن را بــرای ارضــای نیازهــای عاطفــی خــود بیابیــد و آنهــا را جایگزیــن کنیــد. از جملــه ایــن رفتارهــا مــوارد زیر اســت: وقتــی احســاس افســردگی و تنهایــی کردیــد می توانیــد بــه یکــی از دوســتان حامــی و نزدیکتــان زنــگ بزنیــد و بــا او صحبــت کنیــد. می توانیــد بــه ســراغ عکســهای قدیمــی برویــد و خاطــرات و لحظــات خوبتــان را یــادآوری کنیــد. اضطــراب کــه می شــوید می توانیــد ورزش یــا پیــاده روی کنیــد، از روش هــای آرامــش بخــش یــاری بجوییــد. هــر وقــت خیلــی خســته بودیــد مــی توانیــد دوش بگیریــد یــا یــک چــرت کوتــاه بزنیــد یــا خــود را بــه یــک فنجــان چــای یــا قهــوه مهمــان کنیــد؛ البتــه بــه خاطــر داشــته باشــید مصــرف زیــاد از حــد قهــوه و چــای ممکــن اســت اضطــراب را افزایــش دهــد. بی حوصلــه کــه بودیــد می توانیــد برنامــه طنــزی را کــه دوســت داریــد ببینیــد یــا بــه فعالیتــی کــه برایتــان خوشــایند اســت بپردازید. در کل بایــد بــرای آرام کــردن خــود روشــی پیــدا کنیــد کــه بــا شــما جــور در مــی آیــد و اجراشــدنی اســت. راهــکار بعــدی مکــث کــردن پیــش از شــروع خــوردن اســت.  بیشــتر افــراد درگیــر بــا ایــن عــادت معتقدنــد نمــی تواننــد خــود را در برابــر غــذا کنتــرل کننــد و اراده آنهــا در ایــن زمینــه ضعیــف اســت. احتمالا تــاش هــای آنــان بــرای مقابلــه بــا پرخــوری هیجانــی متاســفانه ناموفــق بــوده اســت. لــذا امیــدی ندارنــد کــه ایــن بــار بتواننــد از پــس ایــن کار بــر بیاینــد. امــا واقعیــت ایــن نیســت. تــوان آدمــی در برابــر ایــن نیــروی اغواگــر بیشــتر از تصــور اوســت.

در لحظــه مکــث ایــن ســوالات را از خودتــان بپرســید: آیــا ایــن خوراکــی ارزش خــوردن دارد؟ آیــا پس از خــوردن آن پشــیمان نخواهــم شــد؟ آیــا بــا خــوردن ایــن خوراکــی مشــکل مــن برطــرف خواهــد شــد؟ اگــر پاســخ یکــی از ایــن ســوالات هــم “نــه” بــود، حــواس خــود را پــرت کنیــد و از خــوردن منصــرف شــوید. چنانکــه پیــش از ایــن هــم اشــاره شــد، پرخــوری هیجانــی، رفتــاری بــا برنامــه ریــزی و تصمیــم گیــری قبلــی نیســت. وقتــی دچــار تنــش مــی شــوید بی آنکــه چنــدان هــم درجریــان باشــید چــه اتفاقــی در حــال وقــوع اســت، شــروع بــه خــوردن مــی کنیــد و تــازه بعــد از خــوردن مقــدار زیــادی شــیرینی و ازیــن قبیــل خوراکــی هــا متوجــه رفتــار خــود می شــوید. بــه محض ردیابــی ایــن رفتــار و کشــف محرکهــا و آغازگرهــای رفتــار ،پنــج دقیقــه بــه خــود فرمان”مکــث” یــا “صبــر” بدهید. اگــر فکــر مــی کنیــد پنــج دقیقــه زمــان زیــادی اســت از یــک دقیقــه شــروع کنیــد. بــه خاطــر داشــته باشــید ممنوعیتــی در کار نیســت. “افــراد نســبت بــه آنچــه محــروم شــوند، حریــص تــر می شــوند”. لــذا ایــن زمــان را تنهــا بــه چشــم یــک تاخیــر کوتــاه بنگریــد. محرومیت و ممنوعیتــی در کار نیســت. در ایــن زمــان کوتــاه بــه احساســات درونــی خــود بیاندیشــید و بررســی کنیــد که چــه اتفاقــی درونتــان در حــال وقــوع اســت. ممکــن اســت بعــد از بــه پایــان رســیدن زمــان و پاســخ هایی کــه داده ایــد بازهــم تصمیــم بگیریــد خــوردن را ادامــه دهیــد. در ایــن حالــت بــاز ایــن مزیــت وجــود دارد کــه ایــن عمــل بــا بینــش و آگاهانــه انجــام شــده اســت و ایــن احتمــال وجــود دارد کــه در موقعیــت مشــابه بعــدی پاســخ متفاوتــی دهیــد. عواطــف خــود را بپذیریــد حتــی آنهــا کــه چنــدان هــم خوشــایند نیســتند. گرچــه در نظــر اول شــاید چنین بــه نظــر برســد کــه پرخــوری بــه دلیــل بــی ارادگــی مــا در برابــر خــوردن باشــد، امــا آنچــه در واقعیــت رخ می دهــد عــدم توانمنــدی مــا در مدیریــت احساســات اســت کــه مــا را وامــی دارد تــا از آنهــا اجتنــاب کنیــم، ولــو بــه قیمــت ســرگرم شــدن بــا خــوردن. بایــد اجــازه دهیــد کــه احساســاتتان فرصــت بــروز داشــته باشــند. اجتنــاب، نیاندیشــیدن و ســرکوب کــردن عواطــف بســیار مخــرب اســت. دلیــل رفتــار مــا ایــن اســت کــه می ترســیم ایــن عواطــف از کنتــرل مــا خــارج شــوند یــا حتــی رفتــار مــا را تحــت کنتــرل خــود بگیرنــد. بــه خاطر داشته باشــید ســرکوب و نادیــده گرفتــن عواطــف نــه تنهــا راهــی بــرای مدیریــت آنهــا نیســت، بلکــه ممکــن اســت نتیجــه معکــوس داشته باشــد، بــه ویــژه در زمان هایــی کــه تحــت تنــش قــرار می گیریــم و انــرژی روانی مــان معطــوف بــه منبــع تنــش شــده و نیــروی کافــی بــرای مهــار و ســرکوب ایــن عواطــف نــدارد. بایــد از وجــود ایــن احساســات آگاه باشــیم و بدانیــم چگونــه می توانیــم بــا آنهــا لحظــه بــه لحظــه در ارتبــاط باشــیم. شــناخت ایــن عواطــف بــه مــا در شــناخت دنیــای درونی مــان یــاری می رســاند و توان مــان را در مقابلــه بــا تنش هــا افزایــش می دهــد. بــر اســاس مطالعــات، کــم خوابــی یــا بدخوابــی ممکــن اســت ســبب پرخوری هیـجانی و افزایــش بــی دلیــل وزن شــود. پــس مراقبــت از جســم را جــدی بگیریــد. هــر روز و بــه طــور منظــم ورزش کنیــد. زمان بنــدی مناســبی بــرای تغذیــه خــود و زمــان کافــی بــرای آرامــش و اســتراحت در نظــر بگیریــد و همــواره از بــودن در کنــار دوســتان دلســوز و حمایتگــر بهــره ببریــد. از طرفــی تفریحاتــی غیــراز خــوردن در فهرســت فعالیت هــای خــود داشــته باشــید. تبعیــت از ایــن راهکارهــا ســطح انــرژی تــان را بــه طــرز چشــم گیری افزایــش خواهــد داد چــرا کــه تعــادل جســمی و روانی تــان را حفــظ خواهــد کــرد.

و در پایــان پیشــنهاد می شــود ســبک زندگی مــان را تغییــر دهیــم و بیشــتر بــه ســراغ عــادات پســندیده برویــم. جســم خســته و رنجــور تــوان کافــی بــرای مقابلــه بــا عــادات ناســالم، از جملــه پرخوری هیـجانی ، را نــدارد. در زمینــه کنتــرل پرخوری هیـجانی بایــد مهــارت کافــی بــه دســت بیاوریــد. جهــت مهارت آمــوزی در ایــن خصــوص می توانیــد از راهنمایی هــای مشــاورین نیــز بهرمنــد گردیــد (پیام مشاور)

bookh این مجموعه را ببینید bookh

شما ممکن است این را هم بپسندید

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *