نقش جنسیتی یا میزان زنانگی و مردانگی چیست ؟

نقش جنسیتی یا میزان زنانگی و مردانگی

نقش جنسیتی و نظريه طرح واره جنسيتي بم

ساندرابم  از واژه  طرح واره جنسيتي  استفاده مي كند و آن را يك ساختار شناختي يا شبكه اي از ارتباطات مي داند كه ادراكات فرد را سازمان دهي و هدايت مي كند. بم با استفاده از واژه «طرح واره جنسيتي» به مفهوم سازي فرآيند نقش پذيري جنسيتي، يعني كسب آن دسته از ويژگي ها و رفتارهايي مي پردازد كه فرهنگ يك جامعه براي زنان و مردان، مناسب تشخيص مي دهد.
بم، فرآيند نقش پذيري جنسيتي را ناشي از پردازش «طرح واره جنسيتي» فرد مي داند، به اين صورت كه يك آمادگي عمومي و انگيزش دروني براي پردازش و طبقه بندي اطلاعات متناسب با جنس افراد، توجه و رفتار را به سوي نقش پذيري جنسيتي هدايت مي كند.
بم معتقد است رشد هويت در مردان و زنان، با انواع نقش هاي جنسيتي متفاوت (مردانه، زنانه، دوجنسيتي و نامتمايز) جنبه هاي بسيار گوناگوني خواهد داشت، به گونه اي كه فردي با نقش جنسيتي مردانه، بر جنبه هاي ابزاري (حيطه هاي شغلي يا ايدئولوژيكي) هويت و فردي با جهت گيري نقش جنسیتی زنانه، بر جنبه هاي بياني (حيطه هاي بين فردي) هويت متمركز خواهد بود.
صفت هاي ابزاري با ورود هدفمند به دنياي بيرون از خانواده، بر محور پيشرفت گرايي و خودمختاري است. اين صفت ها به عنوان صفت مردانگي در نظر گرفته مي شوند. صفت هاي بياني،  گرم و هيجاني و با مسئوليت پذيري در خانه همراه است كه حمايت و پرورش دهندگي را فراهم مي كند و به عنوان صفات زنانگي در نظر گرفته مي شود.5 بم معتقد است كليشه هاي فرهنگي در شكل دادن به هويت جنسيتي فرد مهم هستند.
بم آزموني به نام  فهرست نقش جنسي بم  (BSRI)  را توسعه داد. هدف مشخص بم، سنجش حيطه اي بود كه در تعريف هاي هر فرهنگ، از ويژگي هاي مطلوب زنانه و مردانه، در خودتوصيفي يك شخص ارايه مي شود. ازاين رو، بم، زنانگي و مردانگي را بر حسب مطلوبيت اجتماعي مرتبط با جنسيت، تعريف مي كند.
فهرست نقش جنسیتی بم ، از اين نظر با ابزارهاي پيشين تفاوت دارد كه او، فرض دو قطبيتي را بررسي مي كند. به نظر وي، ساختارهاي زنانگي و مردانگي از لحاظ مفهومي و نظري متمايزند. ايجاد فهرست نقش جنسي، شامل يك مقياس زنانگي و مردانگي مجزا مي شود كه بم بر حسب ويژگي هاي مطلوب فرهنگي براي دو جنس تعريف مي كند. از نظر او، هر فردي مي تواند واجد تعدادي از ويژگي هاي هر دو مقياس باشد. اين آزمون شامل صفت هاي مطلوب زنانگي از نظر اجتماعي مانند مهربان و دل سوز، خون گرم و حساس در برابر نيازهاي ديگران، انعطاف پذير، صفت هاي مردانگي مانند جسور، پرخاشگر، خطرپذير و دارا بودن توانايي هاي رهبري و رياست و صفات خنثي مانند شاد و صادق مي شود (مرکز پژوهش های اسلامی صدا و سیما).

دانلود پرسشنامه نقش جنسیتی بم

“یونگ” که یکی از روان شناسان و روانکاوان بزرگ است، اعتقاد داشت همانطور که در جسم هر کدام از انسانها ـ چه زن و چه مرد ـ هورمونهای زنانه و مردانه وجود دارد، در روان آنها نیز حالتهای زنانه و مردانه وجود دارد. او زن درون مرد را “آنیما” و مرد درون زن را “آنیموس” نامید .

یونگ عشق  را تمایل ناخودآگاه،برای رسیدن به تعادل ویژگی های زنانه و مردانه در انسان می داند.
مثلا وقتی شما زن مطلق هستید ـ یعنی زنی که آنیمایی قدرتمند با آنیموسی کم رنگ دارد ـ عاشق و شیفته مردی کامل و مطلق می شوید. ـ یعنی مردی که آنیموس قدرتمند با آنیمایی کم رنگ دارد ـ در واقع چون روان ما نیاز به تعادل دارد و گاهی این تعادل را در خود ما پیدا نمی کند،آن را در بیرون از خود جستجو کرده و به صورت عشق  خودش را به تکامل می رساند و برون فکنی می کند.
با این وجود عشق های آنیما و آنیموسی، اگر دارای شرایط لازم دیگر نبوده و صرفا محور یک رابطه قرار گرفته باشند ـ خصوصا در یک رابطه زناشویی که تنها بر این اساس و با کشش هیجانی زیاد به سوی ازدواج پیش رفته است ـ ممکن است بعد از گذشت چند ماه تا حداکثر 2 سال،معایب خودش را نشان دهد. چرا که انسان باید اساس تعادل را ابتدا در درون خود ایجاد کند نه دربیرون .
بنابراین اگرچه بسیاری از ما در ابتدا ـ و شاید تا حد مشخصی برای همیشه ـ جذب افرادی می شویم که به لحاظ ویژگی های مردانه و زنانه شان مکمل عاطفی ما بوده ـ و این امر گاه از ویژگی های ذاتی و اجتناب ناپذیر یک ارتباط،دوستی یا دلبستگی است ـ ،اما باید به این نکته نیز توجه داشته باشیم که بار عاطفی یک رابطه نباید تنها بر دوش کشش لذت بخش و پر جذبه آنیما و آنیموسی مان باشد.