پرسشنامه عدالت زناشویی
پرسشنامه عدالت زناشویی
سنجش عدالت در پژوهشها
سنجش عدالت در پژوهشهای گذشته بیشتر با پرسشنامههای مختلف كه به وسیله هاتفیلد و همكارانش ساخته شده است انجام گرفته است كه به شكل كلی این پرسشنامهها سه پرسشنامه ی یك سوالی كه عدالت را در روابط زناشویی مورد سنجش قرار می دهد، چون سنجش عدالت هاتفیلد، سنجش عدالت هاتفیلد و همكاران (1977،1978)، پرسشنامه اصلاح شده عدالت زناشویی(هاتفیلد ترامپسون و همكاران، 1990) و پرسشنامهی چند آیتمی ترامپسون، هاتفیلد و همكاران(1981) كه به سنجش عدالت در حوزههای مختلف زندگی كه جنبهی بده بستانی دارد میپردازد تشكیل میشود. مطالعات زیادی چون: بوانك و ماتسارس،(1999)؛ هاتفیلد و همكاران،(1982)؛ پترسون، (1990)؛ راچلین، (1987)، لارسون و همكارانش (1998) و اسپرچر، (2001) میتوان نام برد كه از پرسشنامهی اصلاح شده عدالت زناشویی(هاتفیلد ترامپسون و همكاران، 1990) استفاده كردهاند. علاوه بر آن از پرسشنامهی هاتفیلد و همكارانش(1978) نیز در تحقیقاتی چون: كویجر و همكاران،( 2002)؛ لارسون و همكاران، (1998)؛ آتنه و همكاران،(1984) و والستر و همكاران، (1978) مورد استفاده قرار شده است. ازپرسشنامه چند آیتمی هاتفیلد نیز تا آنجا كه محقق اطلاع دارد تنها در تحقیق ترامپسون و همكاران(1981) مورداستفاده قرار گرفته است. مقیاسهای هاتفیلد و همكارانش جزئی از NSFH data نیست و نمیتواند در مطالعات اخیر مورد استفاده قرار گیرد با این وجود چیزی كه در تحقیقات گذشته فراموش شدهاست استفاده از مقیاسهای چند آیتمی جایگزین كه داری NSFH data است میباشد و از آنجا كه مقیاسهای مورد استفاده در تحقیقات گذشته در چهارچوب NSFH data نیست و این یك معیار بین المللی است نمیتوان از مقیاسهای ذكر شده در بالا استفاده كرد (بنجامین،2006). یكی دیگر از روشهای مورد استفاده در سنجش عدالت سنجش عدالت در حوزههای مختلف تقسیم مسئولیتهای خانواده و قدرت در زندگی چون تصمیم گیری میباشد كه تحقیقات مختلفی چون بنجامین،2006؛ فریسكو و ویلیامز، 2003؛ كلترانه، 2000 و … از آن استفاده كردهاند. محققان در این پژوهش سعی كردند برای سنجش عدالت به ادغام این دو روش بپردازند.
پرسشنامه عدالت زناشویی
پرسشنامه محقق ساخته عدالت زناشویی پرسشنامهای 26 سوالی است. پرسشنامه عدالت زناشویی اقتباسی از چهار پرسشنامه حدود فعالیت و نقش ( مایكلز و همكاران،1984)، ادراك انصاف بنجامین (2006)، ادراك عدالت و برابری در كارهای خانگی فریسكو و ویلیامز(2003) و پرسشنامه چند آیتمی ترامپسون و همكاران (1981) میباشد. پرسشنامه عدالت زناشویی به صورت چند آیتمی ساخته شدهاست دارای 4 خرده مقیاس میباشد و درسوالات هر خرده مقیاس دو سری سوال كه یكی سری مفهوم برابری و دیگری احساس عدالت را میسنجد آورده شدهاست.
خرده مقیاسهای پرسشنامه عدالت زناشویی
پرسشنامه عدالت زناشویی از 4 خرده مقیاس «عدالت در تقسیم مسئولیتهای خانواده»، «عدالت در قدرت»، «عدالت در احترام به اطرافیان»، «عدالت در توجه به نیازها» تشكیل شدهاست.
- عدالت در تقسیم مسئولیتهای خانواده: این مولفه به احساس عدالت (برابری، عدالت) در مسئولیتهای مختلف درونخانگی از جمله: كارهای درونخانگی، تربیت فرزندان، تامین هزینههای زندگی مربوط میشود. این خرده مقیاس از طریق سوالات( الف-ب) 2،1و3 سنجیده میشود
- عدالت در تقسیم قدرت: این مولفه به احساس عدالت (برابری، عدالت) در قدرت تصمیم گیری و داشتن آزادیهای لازم برای ادامه تحصیل، داشتن شغل و پرداختن به علایق شخصی مربوط میشود. این خرده مقیاس از طریق سوالات( الف-ب) 4، 7 و 8 سنجیده میشود.
- عدالت در احترام به اطرافیان یكدیگر: این مولفه به احساس عدالت(برابری، عدالت) در احترام به اطرافیان( دوستان و خویشاوندان) مربوط میشود. این خرده مقیاس از طریق سوالات( الف-ب) 5 و6 سنجیده میشود.
- عدالت در توجه به نیازهای یكدیگر: این مولفه به احساس عدالت (برابری، عدالت) در توجه به نیازهای مختلف چون: نیازهایجنسی، نیاز به درك و اهمیت در موقعیتهای سخت زندگی، نیاز به تعهد دیگری، تلاش برای خوب نگهداشتن رابطه، نیاز به قدردانی در قبال كارهای یكدیگر مربوط میشود. این خرده مقیاس از طریق سوالات( الف- ب) 9، 10، 11، 12و 13سنجیده میشود
روش نمره گذاری پرسشنامه عدالت زناشویی
نمرهگذاری پرسشنامه عدالت زناشویی با مقیاس لیكرت و در یك طیف 7 گزینهایی از 1 تا 7 درجهبندی میشود. همانطور كه قبلا اشارهشد این مقیاس دو متغیر برابری و عدالت را مورد سنجش قرار میدهد. در هر دو متغیر برابری(سوالات الف) و عدالت (سوالات ب)، افرادی كه نمره آنها بین بین 3.25 تا 4.75 میباشد روابط برابرانه و عادلانه به حساب آورده میشوند و افرادی كه نمره آنها از 1 تا 3.25 باشد افراد سودبرنده و افرادی كه نمره آنها از4.75 تا 7 باشد افراد ضررده محسوب میشوند. نمره برابری با عدالت و نمره عدالت (سوالات ب) با رضایت زناشویی وارد تحلیل میشوند. با این وجود كه طیف نمرات هم در برابری و هم در عدالت بین 1 تا 4.75 بوده است نمرات كمتر، ملاك ناعادلانه بودن و نمرات بیشتر را ملاك عادلانه بودن رابطه فرض شدهاست.
پایایی پرسشنامه عدالت زناشویی
از آنجا كه پرسشنامه عدالت زناشویی دو مفهوم برابری و عدالت را میسنجد و برای تجزیه و تحلیل دادهها نمره عدالت وارد تحلیل شدهاست. برای بدست آوردن پایایی این پرسشنامه محقق نمرات عدالت را وارد تحلیل كرده و پایایی پرسشنامه را از طریق آلفای كرونباخ در اجرای پایلوت بر روی 40 نفر(20 زوج) كه در كارگاههای آموزش خانواده در بهزیستی شهر بندرعباس برگزار شده بود 80% بهدست آوردهاست. و برای خرده مقیاسها نیز پایایی آلفا به شكل جداگانه محاسبه شده كه در مولفه عدالت در تقسیم مسئولیتهای خانواده 76%؛ عدالت در تقسیم قدرت 82%؛ عدالت در احترام به اطرافیان یكدیگر 81% و عدالت در توجه به نیازهای یكدیگر %81 بهدست آمده است.
روایی پرسشنامه عدالت زناشویی
روایی پرسشنامه عدالت زناشویی را محقق با استفاده روش روایی محتوا بهدست آوردهاست. ابتدا پرسشنامهی اولیه پس از بازگرداندن به زیان انگلیسی به پرفسور هاتفیلد ارسال شد كه ایشان پیشنهاداتی جهت بهتر شدن پرسشنامه مذكور ارائه داده بودند كه در پرسشنامه مورد استفاده قرار گرفتند. پس از آن این پرسشنامه به چندین نفر از نفر از صاحبنظران حوزه مشاوره و روانشناسی كشور همراه با نامه معرفی و ارائه توضیحات لازم ارسال و توانستیم نظر 10 نفر از آنها را درمورد پرسشنامه خود بهدست آوریم. بهشكل كلی این افراد روایی خوبی را برای پرسشنامه عدالت گزارش كردند و پیشنهاداتی برای بهتر شدن پرسشنامه داشتند كه در پرسشنامه عدالت مورد استفاده قرار گرفت.
سوالات پرسشنامه عدالت زناشویی
پاسخدهنده گرامی:
لطفا هریك از سوالات را به دقت بخوانید و با توجه به زندگی زناشویی خود یكی از گزینه های مورد نظر را با علامت ضربدر (×) مشخص نمایید. پیشاپیش از از همکاری شما متشكریم.
- الف: در خانواده شما مسئولیت انجام كارهای درون خانه با چه كسی است؟
تنها با من است.
بیشتر با من است.
كمی بیشتر از همسرم با من است.
به شكل برابر با هر دویمان است.
كمی بیشتر از من با همسرم است.
بیشتر با همسرم است.
تنها با همسرم است.
- الف: در خانواده شما مسئولیت تامین هزینه های زندگی با چه كسی است ؟
تنها با من است
بیشتر با من است
كمی بیشتر از همسرم با من است
به شكل برابر با هر دویمان است
كمی بیشتر از من با همسرم است
بیشتر با همسرم است.
تنها با همسرم است.
3 ب: با توجه به پاسخ سوال قبل، رفتار خود و همسرتان را در تامین هزینه های زندگی خانواده خود چه مقدار عادلانه میبینید؟
رفتار همسرم كاملاً غیرعادلانه است.
رفتار همسرم خیلی غیرعادلانه است.
رفتار همسرم كمی غیر عادلانه است.
رفتار هردویمان عادلانه است.
رفتار من كمی غیر عادلانه است.
رفتار من خیلی غیر عادلانه است.
رفتار من كاملا غیر عادلانه است.
4 .الف: در خانواده شما تصمیم گیری ها با چه كسی است ؟
تنها با من است
بیشتر با من است
كمی بیشتر از همسرم با من است
به شكل برابر با هر دویمان است
كمی بیشتر از من با همسرم است
بیشتر با همسرم است
تنها با همسرم است
4.ب: با توجه به پاسخ خود به سوال قبل، رفتار خود و همسرتان در تصمیمگیری ها را تا چه حدی عادلانه میبینید؟
رفتار همسرم كاملاٌ غیر عادلانه است.
رفتار همسرم خیلی غیرعادلانه است.
رفتار همسرم كمی غیر عادلانه است.
رفتار هر دوی ما عادلانه است.
رفتار من كمی غیر عادلانه است.
رفتار من خیلی غیر عادلانه است.
رفتار من كاملاٌ غیر عادلانه است.
- الف : مقدار احترامی كه در خانواده شما برای برای دوستان شما و دوستان همسرتان وجود دارد را با هم مقایسه كرده و یكی از گزینه های زیر را علامت بزنید؟
برای دوستان من خیلی بیشر است.
برای دوستان من بیشر است.
برای دوستان من کمی بیشر است.
برای دوستان هر دو ما مساوی است
برای دوستان همسرم کمی بیشر است.
برای دوستان همسرم بیشر است.
برای دوستان همسرم خیلی بیشر است.
- ب: با توجه به پاسخ خود به سوال قبل در مورد احترام برای دوستان خود و همسرتان این وضعیت را تا چه حدی عادلانه میبینید؟
رفتار همسرم كاملاٌ غیر عادلانه است.
رفتار همسرم خیلی غیرعادلانه است.
رفتار همسرم كمی غیر عادلانه است.
رفتار هر دوی ما عادلانه است.
رفتار من كمی غیر عادلانه است.
رفتار من خیلی غیر عادلانه است.
رفتار من كاملاٌ غیر عادلانه است.
6.الف : مقدار احترامی كه در خانواده شما برای برای خانوادهی پدری شما و همسرتان وجود دارد را با هم مقایسه كرده و یكی از گزینه های زیر را علامت بزنید؟
برای خانواده ی من خیلی بیشر است.
برای خانواده ی من بیشر است.
برای خانواده ی من کمی بیشر است.
برای هر دو خانواده مساوی است
برای خانواده ی همسرم کمی بیشر است.
برای خانواده ی همسرم بیشر است.
برای خانواده ی همسرم خیلی بیشر است.
6 .ب: با توجه به پاسخ خود به سوال قبل در مورد احترام برای خانواده خود و همسرتان این وضعیت را تا چه حدی عادلانه میبینید؟
برای من كاملاٌ غیر عادلانه است.
برای من خیلی غیرعادلانه است.
برای من كمی غیر عادلانه است.
برای هر دوی ما عادلانه است.
برای همسرم كمی غیر عادلانه است.
برای همسرم خیلی غیر عادلانه است.
برای همسرم كاملاٌ غیر عادلانه است.یلی غیرعادلانه است.رای من كمی غیر
- الف: مقدار آزادی كه در خانواده شما برای شما و همسرتان در داشتن شغل یا ادامه تحصیل وجود دارد را با هم مقایسه كرده و یكی از گزینه های زیر را علامت بزنید؟
آزادی من خیلی بیشر است.
آزادی من بیشر است.
آزادی من كمی بیشر است.
برای هر دوی ما مساوی است.
آزادی همسرم كمی بیشتر است
آزادی همسرم بیشتر است
آزادی همسرم خیلی بیشتر است.
7.ب: با توجه به پاسخ خود به سوال قبل مقدار آزادی که در خانواده شما برای شما و همسرتان در داشتن شغل یا ادامه تحصیل وجود دارد را تا چه حدی عادلانه میبینید؟
برای من كاملاٌ غیر عادلانه است.
برای من خیلی غیرعادلانه است.
برای من كمی غیر عادلانه است.
برای هر دوی ما عادلانه است.
برای همسرم كمی غیر عادلانه است.
برای همسرم خیلی غیر عادلانه است.
برای همسرم كاملاٌ غیر عادلانه است.
- الف: مقدار آزادی كه در خانواده شما برای شما و همسرتان در پرداختن به علایق شخصی چون فعالیت های هنری، ورزشی و بازدید از مكآنهای مورد علاقه، تفریح با دوستان وجود دارد را با هم مقایسه كرده و یكی از گزینه های زیر را علامت بزنید؟
آزادی من خیلی بیشر است.
آزادی من بیشر است.
آزادی من كمی بیشر است.
برای هر دوی ما مساوی است.
آزادی همسرم كمی بیشتر است
آزادی همسرم بیشتر است
آزادی همسرم خیلی بیشتر است.
8.ب: با توجه به پاسخ خود به سوال قبل مقدار آزادی که در خانواده شما برای شما و همسرتان وجود دارد را تا چه حدی عادلانه میبینید؟
برای من كاملاٌ غیر عادلانه است.
برای من خیلی غیرعادلانه است.
برای من كمی غیر عادلانه است.
برای هر دوی ما عادلانه است.
برای همسرم كمی غیر عادلانه است.
برای همسرم خیلی غیر عادلانه است.
برای همسرم كاملاٌ غیر عادلانه است.
9.الف: مقدار تلاشی كه شما برای رضایت به همسرتان و همسرتان برای رضایت شما در زمینهی مسائل جنسی انجام میدهید را با هم مقایسه كرده و یكی از گزینه های زیر را علامت بزنید؟
تلاش من خیلی بیشر است.
تلاش من بیشر است.
تلاش من كمی بیشر است.
تلاش هر دوی ما مساوی است.
تلاش همسرم كمی بیشتر است
تلاش همسرم بیشتر است
تلاش همسرم خیلی بیشتر است.
9 .ب: با توجه به پاسخ خود به سوال قبل رفتار خود و همسرتان را در جلب رضایت همدیگر در زمینه مسائل جنسی تا چه حدی عادلانه میبینید؟
رفتار همسرم كاملاٌ غیر عادلانه است.
رفتار همسرم خیلی غیرعادلانه است.
رفتار همسرم كمی غیر عادلانه است.
رفتار هر دوی ما عادلانه است.
رفتار من كمی غیر عادلانه است.
رفتار من خیلی غیر عادلانه است.
رفتار من كاملاٌ غیر عادلانه است.
10.الف: مقدار تلاشی كه شما برای رضایت به همسرتان و همسرتان برای رضایت شما در زمینهی درك و نگرانی در موقعیتهای سخت انجام میدهید را با هم مقایسه كرده و یكی از گزینههای زیر را علامت بزنید؟
من برای همسرم خیلی بیشر است.
من برای همسرم بیشر است.
من برای همسرم كمی بیشر است.
برای هر دوی ما مساوی است.
همسرم برای من كمی بیشتر است
همسرم برای من بیشتر است
همسرم برای من خیلی بیشتر است.
- ب: با توجه به پاسخ خود به سوال قبل رفتار خود و همسرتان را در جلب رضایت همدیگر در زمینه درك و نگرانی در موقعیتهای سخت تا چه حدی عادلانه میبینید؟
رفتار همسرم كاملاٌ غیر عادلانه است.
رفتار همسرم خیلی غیرعادلانه است.
رفتار همسرم كمی غیر عادلانه است.
رفتار هر دوی ما عادلانه است.
رفتار من كمی غیر عادلانه است.
رفتار من خیلی غیر عادلانه است.
رفتار من كاملاٌ غیر عادلانه است.
الف: : مقدار تلاشی كه شما برای رضایت به همسرتان و همسرتان برای رضایت شما در زمینهی تعهد نشان دادن برای یكدیگر انجام میدهید را با هم مقایسه كرده و یكی از گزینه های زیر را علامت بزنید؟
تعهد و پایبندی من خیلی بیشر است.
تعهد و پایبندی من بیشر است.
تعهد و پایبندی من كمی بیشر است.
هر دوی ما مساوی است.
تعهد و پایبندی همسرم كمی بیشتر است
تعهد و پایبندی همسرم بیشتر است
تعهد و پایبندی همسرم خیلی بیشتر است.
- ب: با توجه به پاسخ خود به سوال قبل رفتار خود و همسرتان را در جلب رضایت همدیگر در زمینهی تعهد نشان دادن برای یكدیگر را تا چه حدی عادلانه میبینید؟
رفتار همسرم كاملاٌ غیر عادلانه است.
رفتار همسرم خیلی غیرعادلانه است.
رفتار همسرم كمی غیر عادلانه است.
رفتار هر دوی ما عادلانه است.
رفتار من كمی غیر عادلانه است.
رفتار من خیلی غیر عادلانه است.
رفتار من كاملاٌ غیر عادلانه است.
12 .الف: مقدار تلاشی كه شما برای رضایت به همسرتان و همسرتان برای رضایت شما در زمینهی تلاش برای برای خوب نگه داشتن رابطه زناشویی خود انجام میدهید را با هم مقایسه كرده و یكی از گزینههای زیر را علامت بزنید؟
تلاش من خیلی بیشتر است
تلاش من بیشر است.
تلاش من كمی بیشر است.
تلاش هر دوی ما مساوی است.
تلاش همسرم كمی بیشتر است.
تلاش همسرم بیشتر است.
تلاش همسرم خیلی بیشتر است.
12 . ب: با توجه به پاسخ خود به سوال قبل رفتار خود و همسرتان در جلب رضایت یكدیگر در زمینه خوب نگه داشتن رابطهی زناشویی خود تا چه حدی عادلانه میبینید؟
رفتار همسرم كاملاٌ غیر عادلانه است.
رفتار همسرم خیلی غیرعادلانه است.
رفتار همسرم كمی غیر عادلانه است.
رفتار هر دوی ما عادلانه است.
رفتار من كمی غیر عادلانه است.
رفتار من خیلی غیر عادلانه است.
رفتار من كاملاٌ غیر عادلانه است.
- الف: مقدار تلاشی كه شما برای رضایت به همسرتان و همسرتان برای رضایت شما در زمینهی قدردانی از فعالیتهای یكئیگر انجام میدهید را با هم مقایسه كرده و یكی از گزینههای زیر را علامت بزنید؟
قدردانی من خیلی بیشتر است
قدر دانی من بیشر است.
قدردانی من كمی بیشر است.
قدردانی هر دوی ما برای هم مساوی است.
قدردانی همسرم كمی بیشتر است.
قدر دانی همسرم بیشتر است.
قدردانی همسرم خیلی بیشتر است.
13 . ب: با توجه به پاسخ خود به سوال قبل، رفتار خود و همسرتان در جلی رضایت یكدیگر در زمینهی قدردانی از کارهای یکدیگر را تا چه حدی عادلانه میبینید؟
رفتار همسرم كاملاٌ غیر عادلانه است.
رفتار همسرم خیلی غیرعادلانه است.
رفتار همسرم كمی غیر عادلانه است.
رفتار هر دوی ما عادلانه است.
رفتار من كمی غیر عادلانه است.
رفتار من خیلی غیر عادلانه است.
رفتار من كاملاٌ غیر عادلانه است.
منبع پرسشنامه عدالت زناشویی : پایان نامه کارشناسی ارشد محمود بهمنی، دانشگاه هرمزگان . موضوع پایان نامه بررسی مقایسهایی عدالت زناشویی بین زوجین رضایتمند و زوجین دارای تعارض زناشویی در شهر بندرعباس
مطالب مرتبط با پرسشنامه عدالت زناشویی
