پرسشنامه نگرشهای فرهنگی هافستد

پرسشنامه نگرشهای فرهنگی هافستد

مطالعه کلاسیک هافستد در مورد ابعاد ارزشهای فرهنگی، به طور خاص بر ارزشهای مربوط به کار تمرکز می‌کند. هافستد یک روانشناس اجتماعی هلندی است که معتقد است افراد برنامه‌های ذهنی خود را دارند که در خانواده، در اوایل دوره کودکی آنها بوجود می‌آید و در مدارس و سازمانهای تقویت می‌شوند.

این برنامه‌های ذهنی حاوی مولفه فرهنگ ملی می‌باشند و به وضوح در ارزشهای مختلف که در میان افراد کشورهای مختلف وجود دارد، بیان می‌شوند.

اطلاعات استفاده شده برای توسعه مدل هافستد از تحقیقات کارمندان شرکت ای بی ام که در سالهای ۱۹۶۷ تا ۱۹۷۳ توسط بیش از ۱۱۶۰۰۰ کارمند در ۶۲ کشور از جمله ایران انجام شده است، بدست آمده است.

هافستد در مطالعات خود دریافت که:

–  ارزشهای کاری جهانی نیستند.
–  ستادهای مرکزی شرکتهای بین المللی  نرمها و هنجارهای مشابهی را برای تمام زیر مجموعه های خود تجویز می کنند.
–  ارزشهای محلی شیوه تفسیر ارزشها دیکته شده از ستادهای مرکزی را تعیین می کند(میت و اندروز، ۲۰۰۹-۳۵).


موضوع مرتبط : پرسشنامه ارزش


هافستد متوجه شد که فرهنگ ملی به جای اینکه درون سازمان، شغل، پیشینه کاری، یا جنسیت را توضیح دهد، بیشتر تفاوتها را در ارزشها و گرایشهای کاری شرح می‌دهد.

وی ابتدا چهار بعد ارزشی را برای توضیح این تفاوتها در میان فرهنگها توضیح داده که بعدا ً یک بعد دیگر نیز به آن اضافه می‌کند:

فردگرایی در برابر جمع گرایی
فاصله قدرت
خود داری از تردید و دودلی
مردخوبی در مقابل زن خویی
بلند مدت در مقابل کوتاه مدت
خودداری افراطی و بی قیدی

پرسشنامه قدرتمندسازی دیگران اشتاین متز و آرتود

هافستد با استفاده از میانگین امتیازها برای هر کشور، توصیفات  ملی را برای توضیح تفاوتها در رفتارهای کاری بیان کرده است.

 

دانلود پرسشنامه نگرش‌های فرهنگی هافستد (Hofstede Cultural Dimensions)

پرسشنامه ارزش‌های فرهنگی هافستد با هدف سنجش و مقایسه الگوهای فرهنگی افراد در جوامع و سازمان‌ها تدوین شده است. مبنای نظری آن، نظریه ابعاد فرهنگی گیرت هافستد (Geert Hofstede) است.

هافستد معتقد بود فرهنگ جوامع را می‌توان بر اساس چند بُعد اصلی بررسی کرد. در نسخه‌های جدیدتر الگوی او، شش بُعد فرهنگی معرفی شده است.

نکته مهم: ابزار اصلی هافستد با عنوان VSM (Values Survey Module) شناخته می‌شود. این ابزار برای مقایسه گروه‌های فرهنگی طراحی شده و نباید بدون بررسی اعتبار و پایایی، به‌عنوان یک آزمون تشخیصی شخصیت یا نگرش فردی به کار رود.

۱. ابعاد شش‌گانه فرهنگ در نظریه هافستد

بُعد فرهنگی مفهوم مورد سنجش
۱. فاصله قدرت (PDI) میزان پذیرش نابرابری قدرت و سلسله‌مراتب
۲. فردگرایی در برابر جمع‌گرایی (IDV) اولویت استقلال فردی یا تعلق گروهی
۳. مردانگی در برابر زنانگی (MAS) تأکید بر رقابت، موفقیت و دستاورد در برابر همکاری و کیفیت زندگی
۴. اجتناب از عدم اطمینان (UAI) میزان تحمل ابهام، تغییر و موقعیت‌های نامطمئن
۵. جهت‌گیری بلندمدت در برابر کوتاه‌مدت (LTO) تأکید بر آینده‌نگری، پشتکار و صرفه‌جویی در برابر حفظ سنت‌ها و توجه به نتایج کوتاه‌مدت
۶. لذت‌جویی در برابر خویشتن‌داری (IVR) میزان آزادی در ارضای خواسته‌ها و لذت بردن از زندگی در برابر کنترل و محدود کردن آن‌ها

۲. مشخصات پرسشنامه VSM 2013

  • تدوین‌کنندگان: گیرت هافستد و مایکل مینکوف

  • سال انتشار: ۲۰۱۳

  • تعداد کل سؤال‌ها: ۳۰

  • تعداد سؤال‌های محتوایی: ۲۴

  • تعداد سؤال‌های جمعیت‌شناختی: ۶

  • تعداد ابعاد: ۶

  • مقیاس پاسخ‌دهی: عمدتاً پنج‌درجه‌ای

شش سؤال پایانی یا اطلاعات جمعیت‌شناختی برای شناخت ویژگی‌های پاسخ‌دهندگان در نظر گرفته شده‌اند و در محاسبه ابعاد فرهنگی وارد نمی‌شوند.

دریافت نسخه فارسی پرسشنامه نگرشهای فرهنگی هافستد

نسخه فارسی VSM ۲۰۱۳ در وب‌سایت رسمی هافستد قرار دارد و برای استفاده پژوهشی قابل دریافت است:

دریافت پرسشنامه فارسی VSM ۲۰۱۳ از سایت رسمی هافستدهمچنین راهنمای اصلی نمره‌گذاری:

VSM ۲۰۱۳ Manual – راهنمای رسمی نمره‌گذاری

۳. شیوه نمره‌گذاری پرسشنامه نگرشهای فرهنگی هافستد

پاسخ‌های ۲۴ سؤال محتوایی در مقیاس پنج‌درجه‌ای ثبت می‌شوند. برای محاسبه شاخص‌ها، ابتدا میانگین پاسخ‌های هر سؤال در کل گروه محاسبه می‌شود.

نمادگذاری:

  • \(m01\): میانگین پاسخ سؤال ۱

  • \(m02\): میانگین پاسخ سؤال ۲

  • به همین ترتیب تا \(m24\)

سپس از فرمول‌های زیر استفاده می‌شود:

فرمول محاسبه شش بُعد فرهنگی

پرسشنامه نگرشهای فرهنگی هافستد

پرسشنامه نگرشهای فرهنگی هافستد

در این فرمول‌ها، C یک ثابت تعدیل‌کننده است که بر اساس نمونه پژوهش تعیین می‌شود. برای مقایسه نسبی گروه‌ها می‌توان آن را صفر در نظر گرفت.

۴. تفسیر نمرات پرسشنامه

شاخص نمره بالاتر نشان‌دهنده
PDI پذیرش بیشتر فاصله قدرت
IDV گرایش بیشتر به فردگرایی
MAS تأکید بیشتر بر رقابت و موفقیت
UAI اجتناب بیشتر از موقعیت‌های نامطمئن
LTO گرایش بیشتر به آینده‌نگری
IVR گرایش بیشتر به لذت‌جویی و آزادی در ارضای خواسته‌ها

توجه: برای این شاخص‌ها نقطه برش تشخیصی یا دامنه ثابت فردی وجود ندارد. تفسیر باید بر اساس مقایسه میانگین گروه‌های فرهنگی انجام شود.

۵. نکات مهم برای استفاده در پایان‌نامه و پژوهش

۱. ابزار VSM ۲۰۱۳ برای مقایسه نمونه‌های فرهنگی از دو یا چند جامعه طراحی شده است.

۲. تعداد پیشنهادی نمونه برای هر گروه همگن حدود ۵۰ نفر است و سازندگان استفاده از نمونه کمتر از ۲۰ نفر را توصیه نمی‌کنند.

۳. نمره‌گذاری فردی و تفسیر شخصیت افراد با این ابزار از نظر سازندگان آن معتبر نیست.

۴. استفاده دانشگاهی و پژوهشی از نسخه اصلی با رعایت شرایط اعلام‌شده رایگان است؛ استفاده تجاری نیازمند مجوز است.

 

دکتر علی اصغر چگینی روان درمانگر و هیپنوتراپیست

مطالب مرتبط