پرسشنامه سلسله مراتب نیازهای جونز و فیفر
پرسشنامه سلسله مراتب نیازهای جونز
پرسشنامه فوق برای تجربه کردن یکی از مفاهیم تئوری انگیزش کار (در این سلسله مراتب نیازهای مازلو) و بازخور گرفتن از باورها و نظرات شخص درباره خودش با استفاده از تکنیک های انگیزشی در مدیریت منابع انسانی و برای مقایسه سطوح نیازهای افراد با یکدیگر توسط جونز و فیفر در سال ۱۹۷۳ طراحی شده است.
پرسشنامه دارای ۲۰ سوال و ۵ مولفه (نیازهای اساسی، نیازهای امنیت، نیازهای اجتماعی، نیازهای احترام، نیازهای خودشکوفایی) می باشد که بر اساس طیف ۵ گزینه ای لیکرت نمره گذاری شده است.
نظریه مازلو
نظریه مزلو درباره انگیزش، در بطن رویکرد او نسبت به فهم شخصیت قرار دارد. به نوشته «مزلو»، تعدادی نیازهای ذاتی وجود دارد که رفتار هر فرد را فعال و هدایت میکنند. این نیازها غریزی هستند؛ یعنی مجهز به آنها به دنیا میآییم. اما رفتارهایی که برای ارضای نیازها بهکار میبریم، نه ذاتی بلکه اکتسابی اند،
بنابراین در معرض تفاوتهای فراوانی از یک شخص به شخصی دیگر هستند. از دیگر ویژگیهای این نیازهای همگانی، قرار گرفتن آنها در یک ترتیب سلسله مراتب اهمیت به صورت زیر است:
نیازهای فیزیولوژیکی
نیاز به ایمنی
نیاز به عشق و تعلق داشتن
نیاز به احترام
نیاز به خودشکوفایی
نمونه سوالات پرسشنامه
به کارکنانی که کارشان را خیلی خوب انجام میدهند، بایستی حقوق ویژه پرداخت گردد.
شرح شغل بهتر بایستی مفید واقع شود، در این جهت که کارکنان دقیقا بدانند که چه انتظاری از آنان وجود دارد.
کارکنان نیازمند آن هستند که به آنان تذکر داده شود که شغلشان وابسته به این است که شرکت توانایی رقابت با رقبا را به صورت موثر داشته باشد.
سرپرستان بایستی مقدار زیادی از توجه خود را روی شرایط فیزیکی کاری کارکنان معطوف سازند.
کارفرمایان بایستی فعالانه در جهت ایجاد یک جو دوستانه کاری در میان کارکنان تلاش کنند.
با ما در روان راهنما همراه باشید
صفحه اصلی دانلود پرسشنامه استاندارد ، آزمونهای روانی ، تست و مقیاس
دانلود پرسشنامه سلسله مراتب نیازهای جونز
این پرسشنامه با هدف بررسی میزان اهمیت و اولویت نیازهای افراد بر اساس الگوی سلسلهمراتب نیازهای آبراهام مزلو طراحی شده است. در تقسیمبندی موردنظر، نیازها در پنج مؤلفه بررسی میشوند:
۱. نیازهای اساسی یا فیزیولوژیک (Physiological Needs)
۲. نیازهای امنیتی (Safety Needs)
۳. نیازهای اجتماعی (Social Needs)
۴. نیازهای احترام و عزتنفس (Esteem Needs)
۵. نیازهای خودشکوفایی (Self-Actualization Needs)
۱. مشخصات و ساختار پرسشنامه سلسله مراتب نیازهای جونز
در منابع پژوهشی، یک پرسشنامه ۲۰ گویهای مبتنی بر سلسلهمراتب نیازهای مزلو معرفی شده که در تدوین آن از پرسشنامه نیازهای مزلو و پرسشنامه نیازهای جونز و فایفر (Jones & Pfeiffer) استفاده شده است. این ابزار دارای پنج خردهمقیاس چهارگویهای است.
۲. گویههای پیشنهادی فرم فارسی ۲۰ سؤالی
راهنما: میزان موافقت خود را با هر عبارت بر اساس وضعیت و نیازهای فعلیتان مشخص کنید.
الف) نیازهای اساسی یا فیزیولوژیک (Basic Needs)
۱. برخورداری از غذای کافی و مناسب برای من اهمیت زیادی دارد.
۲. داشتن درآمد کافی برای تأمین نیازهای اولیه زندگی برایم ضروری است.
۳. برخورداری از خواب، استراحت و شرایط جسمانی مناسب از اولویتهای زندگی من است.
۴. تأمین مسکن و امکانات ضروری زندگی برای من اهمیت زیادی دارد.
ب) نیازهای امنیتی (Safety Needs)
۵. داشتن شغل و درآمد نسبتاً پایدار برای من اهمیت زیادی دارد.
۶. دوست دارم در محیطی زندگی و کار کنم که از امنیت و آرامش برخوردار باشد.
۷. اطمینان از آینده و نداشتن نگرانی درباره اتفاقات پیشبینینشده برایم مهم است.
۸. برخورداری از حمایت و پشتیبانی در شرایط دشوار زندگی را ضروری میدانم.
ج) نیازهای اجتماعی (Social Needs)
۹. دوست دارم روابط دوستانه و صمیمانهای با دیگران داشته باشم.
۱۰. احساس تعلق به خانواده و گروههای اجتماعی برایم اهمیت زیادی دارد.
۱۱. نیاز دارم دیگران مرا دوست داشته باشند و به من توجه کنند.
۱۲. شرکت در فعالیتهای گروهی و تعامل با دیگران برایم لذتبخش و مهم است.
د) نیازهای احترام (Esteem Needs)
۱۳. دوست دارم دیگران برای تواناییها و شایستگیهای من احترام قائل باشند.
۱۴. کسب موفقیت و دستیابی به موقعیت اجتماعی مطلوب برایم اهمیت دارد.
۱۵. نیاز دارم احساس کنم فردی ارزشمند، توانمند و شایسته هستم.
۱۶. دریافت تقدیر و تأیید دیگران بابت عملکرد و دستاوردهایم برایم مهم است.
هـ) نیازهای خودشکوفایی (Self-Actualization Needs)
۱۷. دوست دارم استعدادها و تواناییهای بالقوه خود را به حداکثر برسانم.
۱۸. دستیابی به اهداف شخصی و تحقق آرزوهایم برایم اهمیت زیادی دارد.
۱۹. تمایل دارم همواره چیزهای جدید یاد بگیرم و رشد فکری و شخصیتی داشته باشم.
۲۰. دوست دارم زندگیام هدفمند باشد و بتوانم از ظرفیتهای وجودی خود استفاده کنم.
تذکر: این ۲۰ عبارت، بازنویسی و تدوین پیشنهادی فارسی بر اساس پنج مؤلفه است و متن اصلی انگلیسی پرسشنامه جونز و فایفر محسوب نمیشود.
۳. روش نمرهگذاری پرسشنامه سلسله مراتب نیازهای جونز
در مقاله پژوهشی مرتبط، از طیف هفتدرجهای با دامنه ۳- تا ۳+ استفاده شده است:
| پاسخ | نمره |
|---|---|
| کاملاً موافقم | ۳+ |
| موافقم | ۲+ |
| تا حدودی موافقم | ۱+ |
| نظری ندارم | صفر |
| تا حدودی مخالفم | ۱- |
| مخالفم | ۲- |
| کاملاً مخالفم | ۳- |
۴. کلید محاسبه خرده مقیاسها
| مؤلفه | شماره سؤالات | دامنه نمره |
|---|---|---|
| نیازهای اساسی | ۱، ۲، ۳، ۴ | ۱۲- تا ۱۲+ |
| نیازهای امنیتی | ۵، ۶، ۷، ۸ | ۱۲- تا ۱۲+ |
| نیازهای اجتماعی | ۹، ۱۰، ۱۱، ۱۲ | ۱۲- تا ۱۲+ |
| نیازهای احترام | ۱۳، ۱۴، ۱۵، ۱۶ | ۱۲- تا ۱۲+ |
| خودشکوفایی | ۱۷، ۱۸، ۱۹، ۲۰ | ۱۲- تا ۱۲+ |
نمره هر مؤلفه از جمع نمرات چهار سؤال مربوط به آن به دست میآید.
نمره کل پرسشنامه: از ۶۰- تا ۶۰+.
۵. تفسیر نمرات
در این شیوه نمرهگذاری، نمره مثبت بالاتر نشاندهنده اهمیت و قدرت بیشتر آن نیاز از دیدگاه پاسخدهنده است.
| دامنه نمره هر مؤلفه | تفسیر پیشنهادی |
|---|---|
| ۸+ تا ۱۲+ | اهمیت و شدت زیاد نیاز |
| ۴+ تا ۷+ | اهمیت نسبتاً زیاد |
| ۳- تا ۳+ | اهمیت متوسط یا نامشخص |
| ۷- تا ۴- | اهمیت نسبتاً کم |
| ۱۲- تا ۸- | اهمیت کم |
این طبقهبندی صرفاً پیشنهادی است و نقاط برش هنجاریابیشده ابزار اصلی نیست.
۶. نکات مهم در تفسیر پرسشنامه سلسله مراتب نیازهای جونز
-
بالاتر بودن نمره نیازهای اساسی الزاماً به معنای محرومیت فرد از نیازهای اولیه نیست.
-
نمره بالای نیازهای اجتماعی بیانگر اهمیت روابط و تعلق اجتماعی برای فرد است.
-
نمره بالای نیازهای احترام نشاندهنده اهمیت شایستگی، اعتبار و ارزشمندی شخصی است.
-
نمره بالای خودشکوفایی بیانگر تمایل بیشتر به رشد، تحقق استعدادها و دستیابی به ظرفیتهای بالقوه است.
نکته پژوهشی: این پرسشنامه را نباید بدون بررسی روایی و پایایی، ابزار تشخیصی یا نسخه استانداردشده تلقی کرد. همچنین نمره کل بهتنهایی برای تعیین سطح غالب نیاز کافی نیست؛ بهتر است پنج خردهمقیاس جداگانه بررسی و مقایسه شوند.
۷. منابع علمی و توصیه پژوهشی
۱. Jones, A. P., & Pfeiffer, J. W.، پرسشنامه نیازها (Needs Questionnaire).
۲. مقاله پژوهشی درباره کاربرد سلسلهمراتب نیازهای مزلو که ابزار ۲۰ سؤالی پنجبعدی را با استفاده از منابع جونز و فایفر تدوین کرده است: مشاهده مقاله و جزئیات ابزار.
3. Taormina, R. J., & Gao, J. H. (2013). Maslow and the Motivation Hierarchy: Measuring Satisfaction of the Needs.
اگر قصد استفاده از این ابزار در پایاننامه یا پژوهش دانشگاهی را دارید، پیشنهاد میکنم بین دو مفهوم شدت نیاز (Need Strength) و میزان ارضای نیاز (Need Satisfaction) تمایز قائل شوید؛ زیرا این دو از نظر روانسنجی و تفسیر نتایج یکسان نیستند.

