امنیت کودک و سلامت روان او : چگونه محیطی امن و سازنده ایجاد كنیم؟
امنیت کودک و سلامت روان
اصول کلی در ایجاد امنیت کودک و سلامت روان او
والدین گرامی داشتن یك محیط امن، سازنده و مورد علاقه كودك اصل اول تربیت مناسب و كارآمد میباشد.
محیط امن بدین معنی است كه شما از آرامش بالایی در زمینه تربیت فرزند خود برخوردار باشید و در عین حال كودك بتواند به جستجو در محیط اطراف خود پرداخته و در طول روز با كمترین آسیب به فعالیت ادامه دهد.
برای ایجاد یك محیط امن باید بتوان در مواقعی كه محیط برای كودك كسل كننده می باشد، یك سری فعالیتهای جالب و سرگرم كننده را برای وی فراهم آورد تا از كسالت و رخوت بیرون بیاید.
فراهم آوردن فعالیت های سرگرم كننده و جالب برای كودكان آنان را به مستقل بازی كردن تشویق و رشد هوشی و ذهنی آنان را تحریك می كند.
با شناختن استعدادها و توانمندی های كودكان می توان فعالیت های متناسب با سن و علاقه آنها را برایشان فراهم كرد و احساس ایمنی، آرامش، مسئولیت پذیری، رهبری و اعتماد به نفس را در آنان ایجاد كرد.
ایجاد فرصت هایی برای بازی و تجربه كردن، كنجكاوی كودك، رشد زبان و قوای هوشی او را تحریك كرده و میتواند كودك را سرگرم و فعال نگه داشته و احتمال بدرفتاری او را كاهش دهد.
هر قدر تجارب كودك در رابطه با محیط اطرافش بیشتر و با احساس امنیت و آرامش بالاتری همراه باشد، ذهن و فكر او بیشتر رشد كرده و به بلوغ و پختگی نزدیكتر میشود و یاد میگیرد كه به جای این كه به سادگی نظرات دیگران رابپذیرد خود نیز فكركرده و برای خودش تصمیم بگیرد.
برای ایجاد فرصتهای مناسب برای بازی سالم میتوان از اقداماتی ساده استفاده كرد.
مثال: كودكان را تشویق كنید كه بعضی چیزها را در محیط اطراف خود بیازمایند. (بررسی یك وسیله از كارافتاده یا جستجو در باغچه یا تعمیر یك وسیله با والدین).
این كار انگیزه یادگیری در محیط را در كودك تقویت می كند.
گذراندن یك زمان اختصاصی با كودك مانند رفتن به گردش یا سینما، شركت در باز یهای كودكانه وی.
شركت دادن كودك در بعضی تصمی مگیر یهای مربوط به او، محیطی امن و مورد علاقه برای وی فراهم می کند.
كودكان نیاز به نظارت مناسب دارند، بدین معنی كه بدانید در هر زمان كودك كجاست و چه كاری انجام میدهد.
نیازی نیست كه در هر لحظه و پا به پای او در همه بازیها و فعالیتهایش شركت كنید، ولی لازم است هر وقت كودك به كمك یا مراقبت شما نیاز داشت به راحتی بتواند شما را بیابد و در صورت امكان كاری كه انجام میدهید كنار بگذارید و به او توجه كنید.
عزت نفس كودكان در محیطهای حمایت كننده و مثبت تقویت میشود.
قبول مسئولیت در بعضی فعالیتهای متناسب با سن، به او اتكاء به نفس و مهارت در برنامه ریزی را می آموزد.
در یك محیط امن كودك میتواند با حداقل خطر با علاقه زیاد به بازی و فعالیت بپردازد.
باید سعی شود محیطی كه كودك در آن به سر میبرد به دور از عوامل خطرساز باشد.
دور كردن مواد سمی (وایتكس، نفت، بنزین) از محل بازی و زندگی كودك و در دسترس نبودن داروها و مواد مضر دیگر ضروری است.
كودكان كنجكاو هستند و ممكن است برای ارضاء كنجكاوی خود با خوردن این مواد به خود آسیب برسانند.
اصل اول امنیت کودک : آماده کردن یک محیط امن و مورد علاقه برای کودک:
فراهم کردن یک محیط امن برای کودکان کم سن موجب آرامش بیشتر شما در زمینه تربیت فرزندتان و جلوگیری از رفتارهای نادرست می شود.
با تغییر و جابجائی وسایل منزل بویژه وسایلی که میتوانند به کودک صدمه بزنند، این امکان را به کودک می دهید تا در طول روز با امنیت بیشتری سرگرم باشد و شما نیز آسوده تر باشید.
کودکان نیازمند یک محیط جذاب هستند که فرصتهای لازم را برای جستجو، کشف، تجربه و رشد مهارتهای آنها فراهم آورد.
خانه ای که پر از اشیاء جالب می باشد، کنجکاوی کودک، رشد زبان و توانایی های هوشی او را تحریک خواهد کرد.
همچنین می تواند کودک را سرگرم و فعال نگاه داشته و احتمال بد رفتاری او را کاهش دهد.
کودکان به نظارت مناسب نیاز دارند. نظارت منا سب بدین معنی است که بدانید کودک کجاست و چه کاری انجام میدهد و در زمانهای کوتاه به او سر بزنید.
اصل دوم امنیت کودک : ایجاد محیط سازنده برای یادگیری
والدین لازم است در دسترس کودکان باشند. این بدان معنی نیست که همیشه با کودک خود باشیم، بلکه منظور آن است در هنگامی که کودک به کمک، مراقبت یا توجه نیاز دارد، در دسترس او باشید.
وقتی کودک نزد شما میآید، در صورت امکان کاری را که انجام میدهید، کنار گذاشته و زمانی را با او بگذرانید.
اصل سوم امنیت کودک : استفاده از انضباط قاطعانه
بسیاری از والدین به اشتباه برای داشتن قاطعیت در برخورد با فرزندانشان از روشهای نامناسبی چون داد زدن و تهدید کردن استفاده می کنند.
انضباط قاطعانه به معنای اینکه : در رفتار با کودک از شیوه نسبتا با ثباتی استفاده کنید.
وقتی در مقابل یک نوع رفتار نا مطلوب کودک هر دفعه واکنش متفاوتی داشته باشید )مثلا زمانی نادیده بگیرید و یا حتی تشویق کنید، زمانی دیگر همان را به شدت تنبیه و یا کودک را تهدید کنید( کودک گیج میشود و نمی داند که رفتارش مطلوب است یا نه؟ هنگام بدرفتاری کودک به سرعت مداخله کنید: گاهی والدین آنقدر صبر میکنند که بدرفتاری کودک شدید شود و آنوقت مداخله میکنند که معمولا در این زمان منجر به تنبیه شدید کودک میشود.
برای مثال : وقتی در یک مهمانی کودک بیقرار میشود و حوصل هاش سر میرود والدین ممکن است هیچ اقدامی نکنند، ولی زمانی که بیقراری کودک شدید میشود و جیغ و فریاد راه میاندازد شروع به تنبیه کردن او میکنند.
به موقع کودکانتان را برای انجام رفتار مناسب آموزش بدهید: رفتار مناسبی را که از کودک خود انتظار دارید به او آموزش دهید و از تشویق برای تقویت آن رفتار ها استفاده کنید.
با تعیین قوانین در خانه و خارج از خانه و آموزش آن به کودکان، آنان به تدریج کنترل بر رفتارهای خود را یاد میگیرند.
اصل چهارم امنیت کودک : انتظارات از خود و کودکمان را واقع بینانه کنیم
وقتی والدین توقعات زیاد و یا زودتر از زمان لازم یا انتظار کامل بودن را از کودک خود داشته باشند، در آن صورت مشکلاتی بروز پیدا خواهد کرد.
مثلا والدینی که انتظار دارند کودکشان همیشه مودب، مرتب و شاد باشد و با آنها همکاری کند ممکن است این انتظار بر آورده نشود در این صورت باعث یاس و ناامیدی والدین شده و در رفتار با کودک دچار مشکل میشوند.
از کودک خود انتظار نداشته باشید کامل باشد: همه کودکان اشتباه می کنند اما بیشتر اشتباهات عمدی نیستند.
برای والدین مهم است که انتظارات واقع بینانه از خود نیز داشته باشند. این نکته که شما می خواهید به عنوان یک والد تمام سعی خود را بکنید خوب است اما تلاش برای یک پدر و مادر کامل و بینقص بودن فقط منجر به احساس ناکامی و بی کفایتی میشود.
به خود خیلی سخت نگیرید.
همه افراد از طریق تجربه می آموزند که رفتار و اعمال خود را اصلاح و بهتر کنند.
والد خوب بودن بدین معنی نیست که کودک بر زندگی شما تسلط داشته باشد.
اگر میخواهید نیازها و انتظارات شخصی شما به عنوان یک بزرگسال بر آورده شود، صبور باشید، ثبات داشته باشید و در دسترس کودکتان باشید.
متناسب با سن و توانش از او انتظار داشته باشید.
اصل پنجم امنیت کودک : پدرها و مادرها، از خودتان مراقبت کنید.
گاهی پدر و مادرها در روند مراقبت از کودکانشان نیازها و خواسته های اساسی خود را فراموش می کنند.
وقتی نیازهای شخصی شما از نظر داشتن ارتباط با دوستان، تفریح، مطالعه و نیاز به تنها بودن در زمانهای خاص بر آورده شود پدر یا مادر بودن آسانتر میشود.
