پرسشنامه نیازهای اساسی گلاسر (Glasser)

پرسشنامه نیازهای اساسی گلاسر (Glasser)

ویلیام گلاسر (۱۹۲۵-۲۰۱۳) تدوین‌کننده نظریه‌های شناختی کنترل، واقعیت درمانی و انتخاب است. مهم‌ترین علاقه‌مندی‌های او شامل مسئولیت‌پذیری، مواجهه با واقعیت و پذیرش نتایج انتخاب‌ها بوده و از جمله ویژگی‌های کار گلاسر علاقه و پیگیری او در کاربردی نمودن نظریات‌اش در حوزه‌های مشاوره، آموزش و مدیریت می‌باشد.

در پرسشنامه نیازهای اساسی گلاسر شرکت‌کننده در پنج حوزه نیاز به بقا، عشق و تعلق خاطر، قدرت و خودشکوفایی، آزادی و تفریح (با توصیفات عمومی آنها که در انتهای همین آزمون تشریح می‌شود) خود را مورد سنجش و ارزیابی قرار می‌دهد.

برای شرکت در این آزمون لطفا عبارات زیر را به دقت بخوانید و میزان وجود هریک از نیازهای فهرست شده را از بسیار کم تا بسیار زیاد در خود درجه‌بندی نمایید. هر عبارت در خصوص مقدار و میزان وجود یک گرایش یا نیاز در شما سئوال می‌کند. وجود هر نیاز یا خواسته درونی را بر اساس مقیاس ۵ نمره‌ای درجه‌بندی کنید.

بسیار زیاد زیاد متوسط کم بسیار کم
۵ ۴ ۳ ۲ ۱

پرسشنامه نیازهای اساسی گلاسر

نیاز به عشق و تعلق خاطر

ردیف شرح درجه (از ۱ تا ۵)
۱ احساس می‌کنید به چه میزان عشق، صمیمیت و مهرورزی نیاز دارید؟
۲ تا چه اندازه رفاه و سعادت انسان‌های دیگر برایتان مهم است؟
۳ چه مقدار نیاز دارید که دیگران شما را پذیرفته و دوست‌تان بدارند؟
۴ چه مقدار نیاز دارید که دیگران شما را مورد لطف و مهر و محبت قرار داده و شما نیز متقابلا به آنها محبت کنید و به آنها احساس تعلق خاطر نمایید؟
۵ چه اندازه دوست دارید که با دیگران بجوشید و در مجالس، مراسم و فعالیت‌های گروهی فعالانه شرکت کنید

نیاز به بقا

۱ مسائلی مانند پس‌انداز، مخارج زندگی، مسکن، آینده شغلی و نظایر آنها تا چه اندازه ذهن شما را به خود مشغول می‌دارد؟
۲ تا چه اندازه به سلامت جسمانی، بهداشت و احتمال ابتلا به بیماری فکر می‌کنید؟
۳ شدت میل جنسی خود را چگونه ارزیابی می‌کنید؟
۴ در انجام کارها و اقدامات مخاطره‌آمیز تا چه اندازه محتاطانه عمل می‌کنید؟
۵ از روبرویی با تجارب جدید و شروع راه‌های ناشناخته تا چه اندازه اجتناب می‌کنید؟

نیاز به آزادی

۱ تا چه اندازه نیاز دارید که تمام چیزهایی را که انجام می‌دهید خودتان انتخاب کنید؟
۲ تا چه میزان اعتقاد دارید که هیچ کس نباید به شما بگوید که چگونه زندگی خود را اداره کنید (بگوید چه بکنید و چه نکنید)؟
۳ تا چه میزان تمایل دارید آن چه را که می‌خواهید بدون توجه به دخالت‌ها و فشارهای همسرتان یا شریک‌تان حتما انجام رسانید؟
۴ تا چه میزان اصرار دارید در تصمیم‌گیری های بزرگ و کوچک زندگی استقلال رأی داشته باشید و بر وفق مراد خود عمل کنید؟
۵ تا چه اندازه نیاز دارید که بدون دخالت و مزاحمت و حتی حضور دیگران زمان‌هایی را برای خودتان در اختیار داشته باشید که هر گونه دل‌تان می‌خواهد از آن استفاده کنید؟

نیاز به قدرت و خودشکوفایی

۱ تا چه اندازه تلاش می‌کنید در زمینه کار خود به عنوان یک فرد توانمند و با لیاقت خود را نشان داده و شناخته شوید؟
۲ تا چه اندازه دوست دارید که به دیگران دستور بدهید؟ (فرمان بدهید تا این که فرمان ببرید)
۳ فکر می کنید تا چه اندازه اهل پیشرفت و رقابت هستید؟
۴ تا چه اندازه دوست دارید که دیگران (اعم از فرزند، همسر یا دوستان‌تان) به حرف شما گوش دهند و از آن پیروی کنند؟
۵ تا چه اندازه تلاش می‌کنید تا ثابت کنید ایده، فکر یا راه شما درست است و اصرار دارید که دیگران را متقاعد کنید که آن را قبول کنند؟

نیاز به تفریح

۱ چقدر به شوخی، مزاح و لطیفه‌گویی نیازمندید؟
۲ تا چه میزان به اوقات فراغت و سرگرمی‌های مخصوص به خودتان نیاز دارید؟
۳ میزان شوخ‌طبعی و خوش‌مشربی خود را چگونه ارزیابی می‌کنید؟
۴ تا چه میزان احساس می‌کنید که نیاز دارید به کارهای غیرجدی و غیررسمی مانند دوچرخه‌سواری، ماهیگیری، تماشای فیلم و دیگر سرگرمی‌های لذت‌بخش بپردازید؟
۵ تا چه اندازه به دنبال اوقات سرگرم‌کننده و موقعیت‌های شادی‌بخش مانند جشن‌ها، مهمانی‌ها، مراسم سرگرم‌کننده، بازی‌ها و نظایر آنها هستید؟

لطفا برای نمرات هر بخش را با یکدیگر جمع کرده (هر پنج سوال با هم) و نتیجه را تقسیم بر پنج نموده (عدد حاصل میانگین نمرات داده شده است) و نتیجه را در جدول زیر قرار دهید.

نیاز به تعلق خاطر نیاز به بقا نیاز به آزادی نیاز به قدرت نیاز به تفریح
میانگین نمرات کسب شده
پرسشنامه نیازهای اساسی گلاسر

پرسشنامه نیازهای اساسی گلاسر

پرسشنامه نیازهای اساسی گلاسر

عشق و تعلق خاطر

توصیف عمومی: من فرد مردممداری هستم، روابط انسانی در درجه اول اهمیت برای من قرار دارد، مهرورزی و صمیمیت را دوست دارم، بیشتر اوقات به بهزیستی دوستان و خانواده خود فکر میکنم و دوست دارم که با آنها در تماس مداوم باشم.

از بودن در محافل اجتماعی لذت می‌برم و بهترین زمان‌های مربوط به گذشته من لحظاتی است که با افراد دیگر بوده‌ام. در چشم دوستان، اعضای خانواده و همکاران من انسانی گرم، دل‌سوز، مهربان و همکاری‌کننده هستم.

تعریف نیاز به احساس تعلق: عشق و محبت‌ورزی، نشان دادن احساس و عاطفه خود به دیگران، جستجوی صمیمیت، وقت و انرژی گذاشتن برای ارتباط خانوادگی، ایجاد و نگهداری دوستی، عضویت در گروه

بقا

توصیف عمومی: من فرد اهل ریسکی نیستم، من دوست دارم که وسایل و چیزها تمیز و مرتب شده باشند، تقریبا یک سبک زندگی معینی دارم، به سلامت خودم فکر می‌کنم، سعی می‌کنم که غذای سالم بخورم و به مقدار کافی ورزش و استراحت کنم، داشتن امنیت شغلی برایم اهمیت بسیار زیادی دارد و تلاش می‌کنم که برای دوران بازنشستگی خود پس‌انداز کنم، دوستان اعضای خانواده و همکاران به خوبی می‌دانند که من دقیق با نظم و ترتیب و قابل اعتماد هستم.
تعریف نیاز به بقا: میزان احتیاط در کارها، اجتناب از خطر و هوشیاری نسبت به آن، اهمیت مسائل مالی، اهمیت احساس ایمنی و امنیت خاطر، میزان نیاز جنسی

آزادی

توصیف عمومی: من استقلال خود را دوست دارم. دوست دارم که کنترل جهت زندگی فردی و حرف‌های خودم را در اختیار داشته باشم. یکی از مواردی که من در شغلم برای آن ارزش قائلم، آزادی است که از آن برخوردارم. من از افرادی که سعی در تغییر یا کنترل من را دارند آزرده خاطر می‌شوم و از آنها دوری می‌کنم.

محیط هایی که سرشار از تغییر و نوآوری است برایم خشنودکننده و رضایت‌بخش است. من عاشق این هستم که به جاهای جدید و فضاهای باز بروم. برای اوقات تنهایی خود ارزش زیادی قائلم. برخی از زمان‌های با ارزشم را صرف انجام کارها در تنهایی می‌کنم. من این جمله که می‌گوید «متفاوت بیاندیش» را دوست دارم.

دوستان، اعضای خانواده و همکاران اعتقاد دارند که من انسانی منحصر به فردم و به من به خاطر این که به سادگی با نظرات معمول تغییر نمی‌کنم احترام می‌گذارند.
تعریف نیاز به آزادی: محدود و مجبور نبودن، احساس آزادی در اقدام و تصمیم‌گیری، مسافرت کردن، استقلال رأی و عمل داشتن، نظر و خواست خود را دنبال کردن، انتخاب‌های زیاد داشتن، خودمختاری، خلاقیت، اظهارنظر بدون ترسو واهمه

قدرت

توصیف عمومی: من فردی پیشرفت مدارم، عاشق یادگیری و رشد شخصی و حرفه‌ای هستم، همواره اهدافی را برای خود تعیین می‌کنم، و اغلب به آنها می‌رسم یا حتی جلوتر از آنها پیش می‌روم.

وقتی که به یک هدف دست می‌یابم ، هدف دیگری را برای خود مشخص می‌کنم. اعتقاد دارم که مردم باید تمام تلاش خود را بکنند تا به موقعیت‌های خوب در زندگی خود دست یابند. من به رقابت‌های سالم علاقه دارم. به دستاوردهای خودم افتخار می‌کنم و اینکه گاهی از بابت آنها مورد تحسین قرار گیرم لذت می‌برم.

از فرمان دادن و هدایت افراد لذت می‌برم. دوستان، اعضای خانواده و همکاران، به خاطر مهارت‌هایم، دستاوردهایم و انتظارات در حد بالای من، به من احترام می‌گذارند.
تعریف نیاز به قدرت و خودشکوفایی: دستیابی به هدف، پیشرفت، احساس کنترل داشتن بر اوضاع و شرایط، مهارت داشتن، اعتماد به خود داشتن، احساس افتخار، نفوذ بر دیگران داشتن، حس رقابت، رهرو داشتن، الگو بودن و مورد پیروی قرار گرفتن

تفریح

توصیف عمومی: در نظر من زندگی یک جشن است. من عاشق خندیدن و بازی کردنم. سعی می‌کنم که حس شوخ طبعی را در هر کاری که انجام می‌دهم وارد کنم و سعی می‌کنم که با این کار هر کار کسل‌کننده‌ای را لذت‌بخش کنم.

عاشق کارهای ناگهانی هستم و گاهی به تکانش‌گری متهم می‌شوم. در پی خوش‌گذرانی هستم. غذا و نوشیدنی خوب، موسیقی عالی، هنر و نظایر آنها برایم بسیار ارزشمند است. بازی‌ها، جشن‌ها ، مراسم و جشنواره‌های گوناگون را بسیار دوست دارم.

حس شوخ‌طبعی خوبی دارم و دوست دارم که دیگران را بخندانم. به خاطر این که جسور و صمیمی هستم، دوستان، اعضای خانواده و همکاران دوست دارند در کنارشان باشم و از بودن من در جمع خود استقبال می‌کنند.
تعریف نیاز به تفریح: خنده، یادگیری، تنوع‌طلبی، پرداختن به تفریحات دلخواه، سرگرمی داشتن، بازی کردن، شوخ طبع بودن، شادی

روش نمره‌گذاری پرسشنامه نیازهای اساسی گلاسر

در نسخه فارسی ۲۵ سؤالی که در سایت روان‌راهنما منتشر شده، پرسشنامه شامل پنج خرده‌مقیاس است و هر خرده‌مقیاس پنج سؤال دارد.

مقیاس پاسخ‌دهی:

گزینه پاسخ

نمره

بسیار زیاد

۵

زیاد

۴

متوسط

۳

کم

۲

بسیار کم

۱

نحوه محاسبه نمره هر بُعد پرسشنامه نیازهای اساسی گلاسر

برای هر بُعد، نمرات پنج سؤال مربوط به آن را جمع کرده و بر ۵ تقسیم کنید.

میانگین هر نیاز=مجموع نمرات ۵ سؤال تقسیم بر ۵

خرده‌مقیاس

تعداد سؤال

دامنه نمره خام

دامنه میانگین

عشق و تعلق خاطر

۵

۵ تا ۲۵

۱ تا ۵

بقا

۵

۵ تا ۲۵

۱ تا ۵

آزادی

۵

۵ تا ۲۵

۱ تا ۵

قدرت و خودشکوفایی

۵

۵ تا ۲۵

۱ تا ۵

تفریح

۵

۵ تا ۲۵

۱ تا ۵

تفسیر نمرات پرسشنامه نیازهای اساسی گلاسر

برای تفسیر توصیفی میانگین‌ها می‌توان از طبقه‌بندی زیر استفاده کرد:

میانگین

سطح نیاز

۱ تا ۱٫۸۰

بسیار پایین

۱٫۸۱ تا ۲٫۶۰

پایین

۲٫۶۱ تا ۳٫۴۰

متوسط

۳٫۴۱ تا ۴٫۲۰

بالا

۴٫۲۱ تا ۵

بسیار بالا

این طبقه‌بندی پیشنهادی برای توصیف نمرات است و نقطه برش استاندارد و هنجاری آزمون محسوب نمی‌شود.

تفسیر پنج نیاز اساسی

  • عشق و تعلق: نمره بالا بیانگر اهمیت زیاد روابط عاطفی، صمیمیت، محبت و ارتباط اجتماعی است.

  • بقا: نمره بالا نشان‌دهنده توجه بیشتر به امنیت، سلامت، مسائل مالی و احتیاط در برابر خطر است.

  • آزادی: نمره بالا نشان‌دهنده اهمیت استقلال، حق انتخاب و تصمیم‌گیری شخصی است.

  • قدرت و خودشکوفایی: نمره بالا نشان‌دهنده اهمیت موفقیت، پیشرفت، شایستگی، رقابت و تأثیرگذاری است.

  • تفریح: نمره بالا بیانگر اهمیت شادی، سرگرمی، شوخ‌طبعی و تجربه‌های لذت‌بخش است.

نمونه محاسبه نمره پرسشنامه نیازهای اساسی گلاسر

فرض کنید فردی در پنج سؤال مربوط به نیاز آزادی، نمرات زیر را کسب کرده است:

۴، ۵، ۳، ۴، ۵

4+5+3+4+5/5=

بنابراین میانگین نیاز به آزادی برابر ۴٫۲ است و در سطح بالا قرار می‌گیرد.

فرم خلاصه ثبت نتایج پرسشنامه نیازهای اساسی گلاسر

نیاز اساسی

نمره خام

میانگین

سطح

عشق و تعلق

بقا

آزادی

قدرت

تفریح

نکته علمی: این پرسشنامه ۲۵ سؤالی را نباید بدون مستندات روان‌سنجی، نسخه استاندارد و رسمی آزمون گلاسر تلقی کرد. همچنین نمره بالاتر لزوماً به معنای برآورده‌شدن بیشتر آن نیاز نیست؛ بلکه در این نسخه بیانگر شدت بیشتر گرایش یا اهمیت آن نیاز از دید پاسخ‌دهنده است.

فرم تفسیر پرسشنامه نیازهای اساسی گلاسر

Glasser’s Basic Needs Assessment – فرم تحلیل و تفسیر نتایج

این فرم برای تحلیل نتایج پرسشنامه ۲۵ سؤالی نیازهای اساسی گلاسر طراحی شده است و می‌تواند در مشاوره فردی، خودشناسی و بررسی نیازهای روان‌شناختی مراجعان استفاده شود.

۱. مشخصات فردی

  • نام و نام خانوادگی: ……………………….

  • سن: ……………………….

  • جنسیت: ……………………….

  • تاریخ اجرا: ……………………….

  • نام ارزیاب: ……………………….

۲. جدول نمرات و تفسیر پرسشنامه نیازهای اساسی گلاسر

نیاز اساسی نمره خام میانگین سطح
عشق و تعلق
بقا و امنیت
قدرت و پیشرفت
آزادی و استقلال
تفریح و لذت

۳. راهنمای تفسیر هر یک از نیازها در پرسشنامه نیازهای اساسی گلاسر

الف) نیاز به عشق و تعلق (Love & Belonging)

نیاز به ارتباط و صمیمیت

این نیاز بیانگر تمایل فرد به برقراری روابط عاطفی، تجربه محبت، دوست داشته شدن، پذیرفته شدن و احساس تعلق به دیگران است.

  • نمره بالا: فرد برای روابط صمیمانه، ارتباط عاطفی، خانواده و دوستی اهمیت زیادی قائل است. ارتباط با دیگران ممکن است نقش مهمی در رضایت او از زندگی داشته باشد.

  • نمره متوسط: فرد میان نیاز به ارتباط و استقلال شخصی تعادل نسبی برقرار می‌کند.

  • نمره پایین: ممکن است فرد تمایل کمتری به روابط نزدیک نشان دهد یا استقلال بیشتری را ترجیح دهد. این موضوع لزوماً به معنای تنهایی یا مشکل ارتباطی نیست.

ب) نیاز به بقا و امنیت (Survival)

نیاز به امنیت و آرامش

این نیاز شامل امنیت جسمانی، سلامت، ثبات اقتصادی، محافظت از خود و اطمینان نسبت به آینده است.

  • نمره بالا: امنیت، ثبات، سلامت و پیش‌بینی‌پذیری برای فرد اهمیت زیادی دارد. ممکن است در تصمیم‌گیری‌ها محتاط باشد.

  • نمره متوسط: فرد معمولاً میان امنیت و پذیرش ریسک تعادل برقرار می‌کند.

  • نمره پایین: ممکن است فرد اهمیت کمتری به ثبات و امنیت بدهد یا ریسک‌پذیری بیشتری داشته باشد.

ج) نیاز به قدرت و پیشرفت (Power)

نیاز به موفقیت و تأثیرگذاری

این نیاز به تمایل فرد برای کسب موفقیت، شایستگی، احترام، اعتبار، کنترل بر زندگی و احساس ارزشمندی مربوط است.

  • نمره بالا: فرد به پیشرفت، دستیابی به اهداف، کسب اعتبار، توانمندی و تأثیرگذاری اهمیت زیادی می‌دهد.

  • نمره متوسط: فرد به موفقیت اهمیت می‌دهد، اما آن را تنها معیار ارزشمندی خود نمی‌داند.

  • نمره پایین: ممکن است فرد کمتر به رقابت، موقعیت اجتماعی و کسب قدرت علاقه‌مند باشد.

د) نیاز به آزادی و استقلال (Freedom)

نیاز به انتخاب و خودمختاری

این نیاز نشان‌دهنده تمایل فرد به استقلال، داشتن حق انتخاب، آزادی عمل و تصمیم‌گیری درباره زندگی شخصی است.

  • نمره بالا: فرد استقلال‌طلب است و دوست دارد درباره زندگی خود تصمیم بگیرد. ممکن است از محدودیت‌های بیش از حد ناراضی شود.

  • نمره متوسط: فرد میان استقلال فردی و پذیرش مسئولیت‌های اجتماعی تعادل برقرار می‌کند.

  • نمره پایین: ممکن است فرد ترجیح دهد در چارچوب‌های مشخص و با راهنمایی دیگران فعالیت کند.

هـ) نیاز به تفریح و لذت (Fun)

نیاز به شادی و یادگیری

این نیاز به شادی، سرگرمی، بازی، شوخ‌طبعی، تجربه‌های تازه و یادگیری از طریق فعالیت‌های لذت‌بخش مربوط است.

  • نمره بالا: فرد به نشاط، سرگرمی، تجربه‌های جدید و فعالیت‌های لذت‌بخش اهمیت زیادی می‌دهد.

  • نمره متوسط: فرد میان فعالیت‌های جدی و تفریحی تعادل برقرار می‌کند.

  • نمره پایین: ممکن است فرد بیشتر بر وظایف، مسئولیت‌ها و فعالیت‌های هدفمند تمرکز داشته باشد.

۴. فرم تحلیل نهایی ارزیاب

الف) نیاز غالب فرد:

بالاترین نمره مربوط به نیاز ………………………….. است.

ب) نیاز کم‌اهمیت‌تر:

پایین‌ترین نمره مربوط به نیاز ………………………….. است.

ج) تحلیل الگوی نیازها:

…………………………………………………………..

…………………………………………………………..

…………………………………………………………..

د) تأثیر احتمالی نیازهای غالب بر روابط بین‌فردی:

…………………………………………………………..

…………………………………………………………..

هـ) تأثیر احتمالی نیازهای غالب بر انتخاب‌های شغلی و تحصیلی:

…………………………………………………………..

…………………………………………………………..

و) پیشنهادهای مشاوره‌ای و مداخلات احتمالی:

…………………………………………………………..

…………………………………………………………..

۵. نمونه تفسیر یک پروفایل فرضی پرسشنامه نیازهای اساسی گلاسر

فرض کنید فردی نتایج زیر را کسب کرده است:

پروفایل نیازهای اساسی

عشق و تعلق

۴.۴ از ۵

بقا و امنیت

۳.۸ از ۵

قدرت و پیشرفت

۴.۶ از ۵

آزادی و استقلال

۴.۲ از ۵

تفریح و لذت

۲.۸ از ۵

اعداد صرفاً نمونه فرضی هستند.

تفسیر نمونه :

این فرد در نیاز به قدرت و پیشرفت و همچنین عشق و تعلق نمرات بالاتری دارد. این الگو می‌تواند نشان‌دهنده اهمیت موفقیت، شایستگی و روابط عاطفی برای او باشد. نیاز به آزادی نیز نسبتاً بالاست و استقلال در تصمیم‌گیری برایش اهمیت دارد. در مقابل، تفریح در مقایسه با سایر نیازها اولویت کمتری دارد.

از منظر مشاوره‌ای، بررسی تعادل میان تلاش برای موفقیت، حفظ روابط صمیمانه و اختصاص زمان به تفریح و استراحت می‌تواند مفید باشد.

۶. نکته مهم در تفسیر روان‌شناختی پرسشنامه نیازهای اساسی گلاسر

در نظریه انتخاب ویلیام گلاسر، پنج نیاز اساسی در همه انسان‌ها وجود دارند، اما شدت و شیوه ارضای آن‌ها متفاوت است. بنابراین:

  • هیچ‌یک از نیازها ذاتاً خوب یا بد نیستند.

  • نمره بالا نشانه اختلال روان‌شناختی نیست.

  • نمره پایین به معنای فقدان آن نیاز نیست.

  • بهتر است نتایج با مصاحبه بالینی، شرایط زندگی و تجربه‌های فرد ترکیب شوند.

  • این فرم تفسیر، ابزار تشخیصی یا دارای هنجارهای بالینی نیست.

پیشنهاد کاربردی: برای استفاده حرفه‌ای در مرکز مشاوره، بهتر است این فرم همراه با نمودار پروفایل پنج نیاز و بخش ثبت مصاحبه بالینی استفاده شود.

مطالب مرتبط