آزمون ریون پیشرفته یا ماتریسهای پیشرونده پیشرفته ( APM )
آزمون ریون پیشرفته
آزمون ماتریسهای پیشرونده ریون (1)
آزمون ریون پیشرفته یكی از آزمونهای هوشی غیركلامی است كه توسط ریون در انگلستان برای اندازه گیری عامل عمومی ( g ) اسپیرمن ساخته شده است. بعد از تهیه این آزمون پژوهشهای زیادی درباره آن به عمل آمده و بارها مورد تجدید نظر قرار گرفته است. درحال حاضر سه فرم این آزمون برای اندازه گیری هوش افراد در همه سطوح توانائی- از كودكان 5 ساله تا بزرگسالان سر آمد- در دسترس است.
ماتریسهای پیشرونده پیشرفته ( APM )(4) یا آزمون ریون پیشرفته فرم سوم آزمون ریون است كه دارای دو دفترچه است وبرای سنجش هوش بزرگسالان درخشان ( 11 سال الی بزرگسالی ) بكار گرفته می شود.
نسخه اولیه این فرم با 12 سوال در دفترچه اول و48 سوال در دفترچه دوم در سال 1947 منتشر گردید. در سال 1962 با تحلیل سوالی كه آ.ر. فوبس(1) روی سوالات آزمون انجام داد تعداد ماده های دفترچه دوم از48 به 36 ماده تقلیل یافت. ازآن موقع تا به امروز نسخه تجدید نظر شده 1962 توسط روانشناسان ومحققان بكار گرفته می شود.
توصیف آزمون ریون پیشرفته یا ماتریسهای پیشرونده پیشرفته ( APM )
آزمون ریون پیشرفته شامل دو دفترچه وبرای سنجش افراد با توانائی ذهنی متوسط وبالاتر از متوسط ( 11 سال الی بزرگسالی ) بكار گرفته می شود. دردفترچه اول 12 سوال ودر دفترچه دوم 36 سوال چاپ شده است. سوالهای مطرح شده در هر دو دفترچه یكسان هست همگی شامل توالی الگوهای اشكال یا نمودارهایی هستند كه بر اساس منطق خاص تنظیم شده اند. آزمودنی باید هر یك از تصاویر یا نمودارها را با انتخاب یك تصویر از بین چند تصویر ارائه شده در پائین صحفه كامل كند. یافتن پاسخ هر سوال مستلزم آن است كه آزمودنی رابطه بین اجزای تصاویر را كشف كند سپس رابطه كشف شده را برای یافتن جزء ناقص بكار برد.
دفترچه اول آزمون ریون پیشرفته بعنوان یك مجموعه تمرینی قبل از دفترچه دوم روی آزمودنی اجرا می شود تا آزمودنی با روش كار وجواب دادن آشنا شود. درضمن می توان به عنوان یك آزمون كوتاه مدت برای مشخص كردن اینكه ازمودنی جزء ده درصد بزرگسالان كم هوش، یا هشتاد درصد بزرگسالان متوسط ویا جزء ده درصد بزرگسالان با هوش تست بكار برد. دفترچه دوم مجموعه اصلی آزمون را تشكیل می دهد. با توجه با عملكرد آزمودنی دراین دفنترچه می توان رتبه درصدی وهوشبهروی را مشخص كرد. سوال های اولیه دفترچه دوم بسیار آسان است ولی به تدریج مشكلتر می شود بطوریكه سوالهای انتهایی بقدری مشكل است كه كمتر كسی می تواند در یك زمان محدود، پاسخ درست آنها را پیدا كند.
آزمون ریون پیشرفته به دو صورت فردی وگروهی قابل اجراست. آزمودنیها می توانند سوالات دفترچه اول را در عرض 10 دقیقه وسوالات دفترچه دوم را در عرض 40 الی 60 دقیقه پاشه دهند در هنجار یابی این آزمون روی دانش آموزان مقطع راهنمائی ومتوسطه شهر تبریز آزمون بصورت گروهی اجرا شد وبرای دفترچه اول 10 دقیقه وبرای دفترچه دوم 50 دقیقه فرصت داده شد.
دستورالعمل اجرای آزمون ریون پیشرفته
قبل از شروع به اجرای آزمون، كاهش اضطراب ونگرانی احتمالی آزمودنی، ایجاد آمادگی در او وآشنائی تقریبی با توانائیهای او مصاحبه مشاوره ای انجام می گیرد. و اطلاعات مورد لزوم در بالای برگ پاسخنامه یادداشت می گردد.
سپس آزماینده دفترچه اول آزمون را باز وتصویر بالای صفحه اول ( شماره 1 ) را به آزمودنی نشان می دهد ومی گوید (( این تصویر را خوب نگاه كنید قسمتی از آن بریده یا برداشته شده است )) جای خالی را نشان می دهد ومی گوید (( هر یك از تصاویری كه در اینجا آمده است )) تصاویر پائین صفحه را یك به یك با انگشت نشان می دهد (( می تواند جای خالی را پر كند ولی همه آنها درست نیست. فقط یكی از هشت تصویر است كه اگر در جای خالی قرار گیرد می تواند تصویر بالای صفحه را هم در خط افقی وهم در خط عمودی به درستی كامل كند )) انگشت را در امتداد ردیف های ( افقی ) وستونها ( عمودی ) حركت می دهد ودر جای خالی نگاه می دارد. می گوید (( شما آن تصویر را به من نشان بدهید )) معمولا آزمودنی بدون دشواری زیاد می فهمد كه باید چه كار بكند، بلافاصله شماره 8 را نشان می دهد . اگر آزمودنی نتواند پاسخ صحیح را نشان دهد توضیح را تا آنجا ادامه می دهد كه كاملا بهفمد كه چه كار باید بكند یا قضیه را بگیرد. اگر پاسخ آزمودنی غلط باشد به او توضیح می دهد كه چرا غلط است واز او می خواهد كه پاسخ صحیح را از میان تصاویر باقیمانده انتخاب كند.
پس از آنكه آزمودنی پاسخ صحیح را پیدا كرد آزماینده می گوید (( بلی درست است تنها هیمن تصویر است كه می تواند تصاویر بالا را هم در خط افقی وهم در خط عمودی تكمل كند )). وقتی آزماینده متوجه شد كه آزمودنی مسئله را فهمیده وآنچه را كه باید انجام دهد را درك كرده وبه سوال یا مسئله شماره 2 می پردازد به آزمودنی می گوید (( حالا این یكی را جواب بدهید تصاویری را نشان بدهید كه می تواند تصویر بالایی را هم بصورت افقی وهم بصورت عمودی تكمیل كند )) معمولا در این مرحله هم مشكلی بوجود نمی آید براحتی تصویر شماره 4 را نشان می دهد. اگر در این مسئله توضیح اضافی لازم باشد به مسئله اول بر می گردد وبا دوباره توضیح دادن آن از آن برای پاسخگوئی به سوال دوم بهره می گیرد، می گوید (( مانند مسئله اول تصویر انتخاب شده در مسئله دوم هم باید تصویر بالائی را هم در خط افقی هم در خط عمودی تكمیل كند )). هیچ توضیح دیگر دهد.
اگر آزمودنی در هر مرحله از جواب دادن به سوالات اشتباه كند قبل ا زپرداختن به مسئله بعدی آزماینده به او تذكر می دهد ومی گوید (( باید تصاویر پائین صفحه را به دقت نگاه كنید وبخاطر داشته باشید كه فقط یكی از این تصاویر است كه می تواند تصویر بالای صفحه را هم در خط عمودی وهم در خط افقی به درستی تكمیل كند )) اگر آزمودنی روی جزئیات ناچیز دقیق شود آزماینده به او می گوید (( زیاد روی جزئیات نروید چرا كه تصویر یا كاملا درست است یا كاملا غلط )). بعد از مسئله اول در بقیه مسائل اولین پاسخ آزمودنی به مسئله چه درست وچه غلط یادداشت می شود.
معمولا افراد كم هوش نمی توانند پنج مسئله اول را حل كنند امتیاز آنها دراین دفترچه كمتراز 6 است مگر اینكه تصادفا پاسخ تصویر انتخاب كنند. افراد متوسط درحل چهار مسئله اول با مشكل روبرو نمی شوند اشتباهات آنها از مسئله پنجم تا مسئله دهم بوقوع می پیوندد. بین آنها بندرت كسانی پیدا می شوند كه بتوانند دو مسئله آخر را حل كنند نمره آنها دراین دفترچه بین 6 الی 10 قرار دارد. افراد با هوش اكثرا مسائل را حل می كنند دراین گروه هم كمتر كسی پیدا می شود كه بیش از یك غلط داشته باشد.
بعداز اینكه آزمودنی سوالهای دفترچه اول را پاسخ داد آزماینده دفترچه دوم را به آزمودنی می دهد ومی گوید :
(( مسائل این دفترچه شبیه مسائل دفترچه اول است جز اینكه تعداد آنها زیاد است وهرچه به مسائل پایانی نزدیكتر می شوید مسائل مشكلتر می شوند. همه مسائل را از اول تا آخر به نوبت پاسخ دهید بعداز پاسخگویی به یك مسئله ورد شدن از آن، حق برگشت به آن مسئله ومسائل قبلی را ندارید. هر اندازه وقت بخواهید دراختیاز شما گذاشته می شود )) اگر خود آزمودنی پاسخها را یادداشت كند، آزماینده ابتداء یاد می دهد كه چگونه پاسخها را روی پاسخنامه بنویسد. درجریان اجراء نیز كنترل می كند تا آزمودنی پاسخها را درست درجای مربوطه یادداشت كند. اكثر آزمودنیها درعرض 40 الی 60 دقیقه به همه سوالها پاسخ می دهند.
نمره گذاری تست هوش ریون پیشرفته
برای هر پاسخ صحیح طبق كلید تصحیح نمره یك وبرای پاسخ غلط نمره صفر تعلق می گیرد.
درپایان تعداد پاسخ های صحیح با یكدیگر جمع می شود نمره خام آزمودنی در آزمون بدست می آید. این نمره خام دربرگه پاسخنامه در خانه مربوط به جمع نوشته می شود. با در دست داشتن نمره خام درآزمون وسن آزمودنی، رتبه درصدی وهوشبهروی از روی جداول نرم استخراج ودر خانه مربوطه در پاسخنامه نوشته می شود. برای پیدا كردن رتبه درصدی وهوشبهر ابتدا از معادل هوشبهر نمره خام آزمودنی را تعیین و سپس با مراجعه به جدول وباتوجه به نمره بهره هوشی، رتبه درصدی معادل آن هوشبهر را پیدا می كنند. چون آزمون برای اندازه گیری هوش افراد متوسط وبالاتراز متوسط تهیه شده است در اینجا معادل های هوشبهر ورتبه های درصدی متوسط وبالاتر از متوسط آورده شده است لازم به تذکر است كه این نرم ها بر اساس عملكرد 2561 دانش آموز مقطع راهنمائی ومتوسطه ( 12 سال الی 18 ) شهر تبریز بدست آمده است پس بایستی در تعیین هوشبهر ورتبه درصدی آزمودنیهای شهرهای دیگر بر اساس این نرم ها احتیاط لازم را بعمل آورد.
طبقه بندی آزمودنیها در مقیاس ریون پیشرفته
طبقه ممتاز ونابغه : گروهی كه نمره آنها از نمرات 95 درصد افراد همسن خود بالاتر است ( هوشبهر بالاتر از127 است ).
طبقه پرهوش : گروهی كه نمره آنها بین 90 تا 95 درصد افراد هم سن خود قرار دارد ( هوشبهر بین 120 و127 است ).
طبقه با هوش : گروهی كه نمره آنها بین 75 تا 90 درصد افراد هم سن خود قرار دارد ( هوشبهر بین 110 تا120 است ).
طبقه متوسط : گروهی كه نمره آنها بین 25 تا 75 درصد افراد هم سن خود را شامل می شود ( هوشبهر بین 90 تا110 است ).
s Progressive Matrices test. 3- Colored Progressire Matrices’ 1- Raven
دانلود دفترچه تصاویر و جداول نمره گذاری آزمون ریون پیشرفته
[purchase_link id=”11880″ text=”خرید” style=”button” color=”green”]با ما در روان راهنما همراه باشید
