دستور دادن به كودك (چگونه دستور بدهیم تا بچه ها اطاعت کنند؟)

دستور دادن

روش صحیح دستور دادن به كودك

یكی از موضوعات مهم، روش صحیح دستور دادن به كودك است به طوری كه كودك آن را به خوبی درك كرده و اجر اكند. دستورهایی كه معمولاً موثر واقع نمیشوند دارای یكی از خصوصیات زیر هستند:

دستورهای زنجیره ای: دستورهایی هستند كه پشت سرهم به كودك داده میشود و وی توانایی به خاطر سپردن تمام آنها را ندارد. بنابراین برخی از آنها را فراموش كرده و انجام نمیدهد. مانند لباست را بپوش، دندانهایت را مسواك بزن، موهایت را شانه كن، بعد بیا صبحانه بخور. بهتر است دستورها را به بخش های كوچكتر تقسیم كرده و هر كدام را به تنهایی از كودك درخواست كرد.

دستورهای مبهم: دستورهایی هستند كه برای كودك واضح و روشن نیستند و به خوبی نمی توانند منظور گوینده را منتقل كنند. به عنوان مثال هنگامی كه ما انتظار داریم، بچه ها بدون درگیری و خشونت باهم بازی كنند و دعوا نكنند ولی فقط به آنها بگوییم: «بچه های خوبی باشید .» كودك ممكن است نداند از او چه خواسته شده است و باید چه كار كند كه از نظر والدین بچه خوبی باشد؟ این دستورها مبهم میباشند، بنابراین بهتر است به صورت مشخص و اختصاصی به آنها بگوییم: « با اسباب بازی هایتان باهم و به آرامی بازی كنید .»

دستورهای پرسشی: در این گونه دستورها از كودك سوال میشود كه آیا دوست دارد كه این كار را انجام دهد؟ مثلاً «آیا دوست داری كه اطاقت را تمیز كنی؟ كه ممكن است یك كودك لجباز براحتی بگوید: «نه دوست ندارم .» در اینگونه دستورها ما به کودک حق انتخاب میدهیم. پس دور از انتظار نیست كه او آن را انجام ندهد.

دستورهایی كه به دنبالش دلیل و منطق آورده میشود:

مانند: « زودباش اطاقت را مرتب كن چون امشب مهمان داریم و از اینكه خانه نامرتب باشد، نگران و عصبانی می شوم ». در این مثال ممكن است كودك دستور اصلی را فراموش كند، بنابراین بهتر است كه دستور به این شكل باشد: «امشب مهمان داریم و خانه نامرتب من را نگران و عصبانی میكند، پس لطفاً هرچه سریعتر وسایلت را جمع كن .» یعنی اول توضیح داده بعد دستور مورد نظر گفته شود.

روش دستور دادن موثر به كودك

روش اجراء: نزدیك كودك بروید، تا نزدیک چشم های كودك خم شوید و با او تماس چشمی برقرار كنید. فاصله شما در زمان دستور دادن به اندازه فاصله یك دست باز باشد (یعنی به فاصله شانه تا نوك انگشتان) و برای كودك به طور دقیق مشخص كنید و بگویید كه چكار كند.

نكات مهم در زمان دستور دادن به كودك

1-هرچه تعداد دستورها كمتر باشد، موثر تر بوده و كودك بهتر متوجه شده و سریعتر آن را اجرا می كند.

2-دستوری كه به كودك داده میشود باید مشخص، خاص و روشن باشد.

3- دستورها باید بیشتر به شكل مثبت باشند. مثلاً به جای گفتن «بلند صحبت نكن » بگویید «آرام صحبت كن .»

4- با صدای محكم و قاطع با كودك صحبت كرده و بگویید كه چكار باید بكند، اما نباید در كلامتان خشونت وجود داشته باشد.

5- به اطاعت از دستور، پاداش دهید.

6- دستورها باید در حد سن و فهم و توانایی كودك باشد.

7- سعی كنید دستورها با تهدید همراه نباشند و با لحن خوب و قاطع گفته شوند.

نكته : اگر كودك در شرایطی است كه نمی تواند دستورهای ما را انجام دهد، بهتر است به زمان دیگری موكول گردد و اصلاً درخواست نگردد. مثلاً: كودك در حال دیدن برنامه تلویزیونی مورد علاقه اش میباشد و ما به او میگوییم «بلندشو كتاب هایت را مرتب كن .» عدم رعایت دستور از جانب كودك دلیل بر لجبازی او نیست. احتمال دارد كه كودك متوجه منظور شما نشده باشد، پس دستور خود را دوباره با توجه به روش های ذكر شده برای او تكرار كنید.