پانیک یا حمله ترس : راهنمای خانواده برای شناخت و درمان بیماری

پانیک

اختلال پانیک چیست؟

اختلالی است که با حمله های ناگهانی ترس مشخص می شود.

هرانسانی گهگاه احساس ترس و اضطراب می کند :

فشارهای شغلی، مشکلات مالی و … ممکن است به احساس ترس منجر شود.

اما حمله های پانیک متفاوت اند :

این حمله ها عبارت اند از موجی از ترس شدید هنگامی که خطر یا تهدید واقعی وجود ندارد.

این حمله ها ممکن است به اختلال پانیک شوند:

بیماری که در مدت ۴هفته، ۲حمله یا بیشتر داشته است و دائماً از وقوع حمله دیگری می ترسد، مبتلا به اختلال پانیک است.

چرا باید با اختلال پانیک آشنا شویم؟

چون ممکن است شما یا یکی از نزدیکانتان به آن مبتلا باشید. آگاهی اولین قدم در راه درمان است.

اختلال پانیک می تواند زندگی شخصی را ویران کند:

شخص ممکن است حتی در رفتن به سرکار، ملاقات با دوستان یا انجام کارهای روزانه هم بترسد.

اختلال پانیک اغلب بدون درمان رها می شود

زیرا بسیاری اشخاص این اختلال را نمی شناسند و نمی دانند که می توان برای درمان آن کمک گرفت. همچنین به دلیل شباهت علائم آن به بیماری های جسمی، تشخیص آن همیشه آسان نیست.

با این وجود، درمان دارد :

و درمان آن هم بسیار مؤثر است. اکثر بیماران با درمان مناسب، بهتر می شوند.

حمله های پانیک چگونه اند؟

حمله های پانیک باعث ایجاد ترس ناگهانی و شدید، همراه با علائم جسمانی می شوند.

ترس فوق العاده شدید است:

درطی حمله پانیک بیماران احساس می کنند عقل شان را از دست داده اند یا درحال مرگ هستند.

علائم جسمانی ناگهان ایجاد می شوند و عبارت اند از:

  • ضربان سریع و کوبنده قلب یا ضربان نامنظم
  • درد یا احساس فشار در قفسه سینه
  • تعریق
  • لرزش
  • تنگی نفس
  • احساس خفگی
  • تهوع یا درد شکم
  • سرگیجه
  • احساس کرختی در دست و پا
  • احساس گر گرفتگی یا سرمای ناگهانی

سایر علائم شایع

طی حمله پانیک، فرد ممکن است احساس کند:

دچار حمله قلبی شده است:

درد قفسه سینه، کرختی و سایر علائم پانیک، شبیه علائم حمله قلبی است.

درک او از واقعیت مختل شده است:

افراد دچار اختلال حمله پانیک اغلب احساس می کنند ازبدن خود جدا شده اند. اشیا روشن تر یا تیره تر دیده می شوند و صداها ممکن است کمتر یا زیادتر از حد طبیعی به گوش برسند.

باید فرار کرد:

مثلاً اگر حمله پانیک در اتوبوس روی می دهد، ممکن است بیمار احساس کند باید فوراً از اتوبوس پیاده شود.

هرحمله معمولاً ۱۰دقیقه یا کمتر طول می کشد اما ممکن است تا چند ساعت بعد حمله های دیگری نیز روی دهد.

حمله های پانیک ممکن است در هرزمان روی دهند

اغلب ناگهانی و غیرمنتظره اند:

ممکن است بیمار بیداریا خواب باشد

  • حمله های هنگام بیداری، اغلب درحین یک فعالیت روزمره مثل رانندگی، شستن ظرف ها، یا خواندن کتاب روی می دهند.
  • حمله های هنگام خواب، اغلب بیمار را با علائمی مشابه حمله های زمان بیداری، از خواب بیدار می کنند.

اولین حمله اغلب در سال های اول جوانی روی می دهد:

اولین حمله ممکن است دریکی از دوره های پراسترس زندگی فرد روی می دهد.

مصرف قهوه زیاد ممکن است سبب تحریک حمله شود:

البته دربیمارانی که مستعد این اختلال هستند. کوکائین و سایر داروهای محرک هم می توانند وقوع حمله را تحریک کنند.

چه عواملی باعث اختلال پانیک می شوند؟

دانشمندان نظریه هایی دارند ولی درمورد هیچ کدام هنوز مطمئن نیستند. علل احتمالی ممکن است:

جسمانی

باشند. مثلاً شواهدی وجود دارند که نشان می دهند حمله پانیک با:

  • فعالیت غیرطبیعی مغز
  • عدم تعادل مواد شیمیایی بدن ارتباط دارد.

عاطفی

باشند. به عنوان مثال، برخی از دانشمندان باور دارند که ضربه های روحی و جسمی درکودکی فرد را مستعد وقوع حمله پانیک در بزرگسالی می کنند.

تشخیص و درمان سریع، حیاتی است

اختلال پانیک اگر درمان نشود ممکن است به بیماری های مهم دیگری بینجامد.

حمله های پانیک ممکن است موجب ترس های مرضی (فوبی) شوند.

فوبی یا ترس مرضی یعنی ترس غیر طبیعی از اشیا یا موقعیت های خاص. به این ترتیب که:

  • بیمار دچار حمله پانیک می شود
  • تفکر می کند که هر زمان که در آن مکان یا موقعیت قرار گیرد دچار حمله های پانیک خواهد شد.
  • درنتیجه از آن به بعد از آن شرایط دوری می کند تا مبادا دچار حمله پانیک شود.

مثلاً اگر شخصی درهواپیما دچار حمله شود، ممکن است از آن به بعد سوار هواپیما نشود.

فوبی ها اغلب تبدیل به آگوارا فوبی می شوند

دراین حالت، ترس ازهرموقعیت یا مکانی که درصورت وقوع حمله پانیک فرار از آن دشوار باشد(یا کمک گرفتن غیرممکن باشد) وجود دارد.

  • پس از اولین حمله پانیک، بیماردرموقعیت دیگرهم دچار حمله می شود و سپس درموقعیت دیگر …
  • بیماربرای اجتناب از حمله پانیک ازهمه این موقعیت ها دوری می کند.
  • به زودی، بیمار ازترک مکانی که درآن احساس امنیت می کند خودداری می کند یا فقط همراه باشخص مورد اعتماد حاضر به بیرون رفتن می شود.

شما می توانید قبل از اینکه اختلال پانیک زندگی شما را مختل کند، به آن خاتمه دهید!

تشخیص دقیقی به دست آورید

اگر فکر می کنید شما یا یکی از آشنایانتان ممکن است مبتلا به اختلال پانیک باشید، به پزشک مراجعه کنید. پزشک از راه های زیر به تشخیص می رسد:

معاینه کامل

به این طریق می توان مطمئن شد علائم دراثر مشکلات جسمانی مثل بیماری های قلبی یا تیروئید ایجاد نشده اند.

ارزیابی سلامت روانی

اگر درمعاینه علائمی از بیماری جسمانی دیده نشد، قدم بعدی ارزیابی سلامت روانی است.

پانیک یا حملات ترس

درمان بسیار مؤثر است

وهرچه زودتر آغاز شود، نتیجه بهتر خواهد بود. درمان معمولاً ترکیبی از:

دارودرمانی

با استفاده از دارو می توان از وقوع حمله ها جلوگیری کرد یا شدتا آن ها را کاهش داد. به این ترتیب بیمار آرامش بیشتری دارد و بهتر می تواند درشرایط و مکان هایی که از آن ها می ترسد برخود مسلط باشد. به تدریج، بیمار ترس خود را از دست می دهد. اکثر بیماران ۶ تا ۱۲ماه درمان می شوند.

شناخت درمانی

بیمار درضمن کاربا درمانگر: نسبت به افکار غیرطبیعی که ممکن است طی حمله ها داشته باشد، آگاهی می یابد. می آموزد این افکار را تصحیح کند. مثلاً ممکن است بیمار، وقتی علائم جسمانی پیش می آید، باخود فکر کند: «دارم می میرم» درطی شناخت درمانی او می آموزد که این فکر را با فکر دیگری جایگزین کند:« این فقط یک احساس ناخوشایند است و به زودی رفع خواهد شد.»

رفتاردرمانی

باحمایت درمانگر، بیمار:

  • روش های آرامسازی را که به جلوگیری ازحمله های پانیک یا کاهش آن ها کمک می کند، می آموزد.
  • می آموزد چگونه با آرامش برعلائم ناراحت کننده جسمانی غلبه کند.
  • به صورت کوتاه مدت خود را درمواجه با شرایط یا مکانی که از آن می ترسد، قرار می دهد تا درخود اطمینان ایجاد کند.

نقش فعالی در درمان خود داشته باشید

  • سوال کنید و بگذارید پزشک شما بداند شما چه نگرانی هایی درمورد درمان خود دارید
  • درفاصله بین جلسات روش های درمان را که آموخته اید تمرین کنید.
  • اگر پس از ۶ تا۸ هفته درمان نتیجه ندارد از روش دیگری استفاده کنید.

فرد مبتلا به اختلال پانیک چه کارهای دیگری انجام دهد؟

خیلی کارها! خودیاری بخش مهمی از درمان اختلال پانیک را تشکیل می دهد.

درطی حمله پانیک:

  • به یاد داشته باشید که علائم جسمانی رفع خواهد شد و ربطی به بیماری های جسمانی ندارد.
  • از فکر کردن به اینکه «چه اتفاقی می افتد اگر…»اجتناب کنید، مثلاً اگر در آسانسور بازنشود چه اتفاقی می افتد؟ یا «اگر نتوانم از فروشگاه خارج شوم چه اتفاقی می افتد؟»
  • اگر چنین سوال هایی به نظرتان رسید به خود جواب دهید: «باشد. اهمیتی ندارد»یا با روش ساده ای مثل شمارش سه تایی اعداد، ذهن خود را منحرف کنید.
  • توجه داشته باشید که ترس، هرگز به مدت طولانی درحد شدید باقی نمی ماند.

درغیراز وقت حمله:

  • مجسم کنید که به خوبی می توانید با شرایط یا مکانی که از آن می ترسید، برخورد کنید.
  • چیزهایی را که ممکن است درطی حمله پانیک به شما کمک کنند، در دسترس نگاه دارید، مثل شماره تلفن دوستی که از مشکل شما آگاه است.
  • به یک گروه حمایتی بپیوندید
  • هرگز برای کاهش ترس، الکل یا مواد مخدر استفاده نکنید. مصرف قهوه راکم کنید.
  • غذای سالم بخورید و به اندازه کافی استراحت و ورزش کنید. (قبل از ورزش با پزشک مشورت کنید.)

دوستان و اعضای خانواده چگونه می توانند کمک کنند؟

آن ها می توانند با درک شرایط بیمار او را تشویق کنند که به دنبال کمک و درمان باشد. نکات دیگری که آن ها باید رعایت کنند، عبارت اند از:

بایدها

  • صبور باشید. بهبود بیمار ممکن است طول بکشد.
  • نگرش مثبت داشته باشید. بر قیمت هایی از اهداف درمان که بیمار به آن دست یافته است تأکید کنید نه چیزهایی که به دست نیاورده است.

برنامه عادی زندگی را دنبال کنید. با تغییر رفتار خود بیمار را متعجب نکنید.

  • گاهی همراه بیمار درجلسات درمانی یا جلسات گروه حمایتی شرکت کنید.(درصورتی که ازنظر بیمار و سایر شرکت کنندگان ایرادی نداشته باشد…)

نبایدها

  • نگذارید بیمار از موقعیتی که از آن می ترسد اجتناب کند. به او کمک کنید حداقل یک قدم به جلو بردارد. مثلاً اگر از رانندگی می ترسد، پیشنهاد کنید درفاصله کوتاهی که رانندگی می کنند، همراه او باشید.
  • بیمار را امتحان کنید. نگویید: «می خواهم ببینم می توانی این کار را انجام دهی؟»
  • ترس بیمار را باگفتن این که: «احمق نباش» یا «این ها همه تصورات توست» کوچک نشمارید.

به یاد داشته باشید حمایت نزدیکان کلید کمک به بیماران برای غلبه بر اختلال پانیک است.

آیا ممکن است اختلال پانیک برگردد؟

بله. حتی پس از درمان موفقیت آمیز، این اختلال ممکن است بعد ازمدتی عود کند. اما این عودها را هم می توان با موفقیت درمان کرد.

آیا بیماران مبتلا به اختلال پانیک بیماری های دیگری نیز دارند؟

بیماران مبتلا اغلب بیماری های دیگری نیز دارند از جمله: افسردگی و سوءمصرف مواد مخدر. این اختلالات هم نیازمند درمان هستند. درمورد جزئیات از پزشک خود سؤال کنید.

ازکجا می توانم اطلاعات بیشتری به دست آورم؟

از طریق تماس با:

  • پزشکان، روانپزشکان و روانشناسان
  • مراکز مشاوره بهزیستی و مراکز خصوصی مشاوره
  • درمانگاه و بیمارستان های روانپزشکی وابسته به دانشگاه های علوم پزشکی و مراکز خصوصی
  • تلفن صدای مشاوردرتمام ساعات شبانه روز راهنمای شماست. آدرس و تلفن مراکز فوق را هم می توانید از صدای مشاور دریافت کنید.

پایان سخن این که…

اختلال پانیک درمانپذیر است

  • بدانید

که اختلال پانیک یک مشکل پزشکی است.

  • علائم آن را بشناسید

اگر فکر می کنید شما یا یکی از آشنایانتان مبتلا به این اختلال هستید.

  • از روانپزشک و روانشناس کمک بگیرید

برای سلامت روان خود و عزیزانتان بکوشید!

bookh ببینید bookh

شما ممکن است این را هم بپسندید

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *